Συνέντευξη στην εκπομπή του ΟΡΕΝ «Ώρα Ελλάδος»
Συνέντευξη του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικού Εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη στην εκπομπή του ΟΡΕΝ «Ώρα Ελλάδος» και τους δημοσιογράφους Μάνο Νιφλή και Γιάννη Κολοκυθά
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Να ξεκινήσουμε από τη ΔΕΘ μιας και έρχεστε από χθες από Θεσσαλονίκη. Μήπως έχετε σηκώσει πολύ ψηλά τον πήχη για τη ΔΕΘ; Και περάσετε από κάτω στο τέλος;
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Το αντίθετο έχουμε πει εδώ και κάποιο αρκετό χρονικό διάστημα, κάποιες εβδομάδες το είπε ο υπουργός Οικονομικών κ. Πιερρακάκης, ότι ο δημοσιονομικός χώρος είναι 1,5 δισ., άρα μία πολύ μεγάλη διαφορά είναι ότι έχουμε προσδιορίσει τα λεφτά που μπορούν να δοθούν. Το δεύτερο που έχουμε κάνει, έχουμε εξηγήσει πώς βρέθηκαν τα λεφτά. Το τρίτο πολύ σημαντικό είναι ότι τα λεφτά αυτά δεν προέκυψαν από υπερφορολόγηση αλλά από την αύξηση της απασχόλησης, μείωση της ανεργίας, την ανάπτυξη της οικονομίας και την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Βλέπουμε τι συμβαίνει και σε άλλες χώρες και αυτό έχει μεγάλη σημασία. Και το επόμενο, το οποίο λέμε είναι ότι, κυρίες και κύριοι- σε ένα πολιτικό σύστημα αναφέρομαι- με βάση αυτά τα λεφτά εμείς θα πάμε να ανακοινώσουμε, εν προκειμένω ο Πρωθυπουργός, μια σειρά από φοροελαφρύνσεις, με στόχο την ενίσχυση της μεσαίας τάξης, των χαμηλότερων εισοδημάτων και την ενίσχυση της οικογένειας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Δεν αμφισβητεί κανένας ότι υπάρχουν τα χρήματα αυτά. Ο πόλεμος που γίνεται και η κόντρα σας με την Αντιπολίτευση, με το σύνολο της Αντιπολίτευσης, είναι ο τρόπος με τον οποίον θα δοθούν αυτά τα λεφτά. Το ένα κομμάτι είναι ο καυγάς με το ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ που λέει 13ος και 14ος μισθός εσείς τον κοστολογείτε στο 1,5 δισ. ή 1,2 δισ. ευρώ, το ΠΑΣΟΚ λέει ότι είναι 750 εκατ. ευρώ το μισό, και το άλλο κομμάτι αφορά στη φορολογία. Σας λέει η Αντιπολίτευση δεν αυξήσατε τους φόρους αλλά δεν τιμαριθμοποιείτε και τους φόρους. Δηλαδή μειωμένο εισόδημα, παραμένουν στα ίδια ποσοστά και οι φόροι.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Να τα πάρουμε με τη σειρά. Το ένα που με ρωτήσατε είναι αυταπόδεικτο και το δεύτερο, επίσης θεωρώ ότι αυτό το οποίο λέμε είναι προφανές, γιατί προκύπτει απ’ την πραγματικότητα αλλά θέλει και μια ανάλυση. Ως προς τον 13ο μισθό, επαναλαμβάνω ότι όλοι μας θέλουμε και εσείς και εμείς και όλα τα κόμματα, ό,τι παραπάνω μπορεί να δώσει το κράτος, θα το δώσει και στους δημοσίους υπαλλήλους προφανώς και σε όλους τους υπόλοιπους. Λέει λοιπόν το ΠΑΣΟΚ και μάλιστα, ο πρόεδρός του που είναι αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, «παιδιά δεν είναι έτσι όπως τα λέτε, δεν είναι 1,5 δισ. ευρώ» γιατί στην ακρίβεια 1,4 δισ., 1,35 δισ. ευρώ είναι και λίγο παραπάνω…
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τώρα θα σας φωνάξει πάλι ο κ. Ανδρουλάκης θα λέει ότι τη μία λέτε 1,5 την άλλη 1,2 τώρα λέτε 1,35 δισ. ευρώ.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Για την ακρίβεια είναι λίγο κάτω από 1,4 δισ. Και τώρα αυτό έχει να κάνει προφανώς με τον αριθμό των δημοσίων υπαλλήλων, τους μισθούς, όπως αντιλαμβάνεστε μπορεί την επόμενη χρονιά να προσεγγίσει το 1,5 δισ. γιατί υπάρχει η ετήσια αύξηση, την οποία έχουμε τα τελευταία δύο χρόνια. Το debate είναι αν είναι 1,4 ή αν είναι το μισό. Γιατί είναι αυτό το debate για να καταλαβαίνει ο κόσμος; Γιατί λέει το ΠΑΣΟΚ ότι το κόστος είναι το πραγματικό κόστος και όχι το μεικτό κόστος. Δεν είναι αυτό που λέμε «εμείς» το σωστό, με την έννοια ότι το λέμε εμείς, το λέει η Ευρώπη. Αυτό που λέμε εμείς, είναι οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες. Επειδή δεν θέλω να μιλάω στον αέρα, ρώτησα το υπουργείο Οικονομικών, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους και μου έδωσαν την ακριβή σελίδα και το σημείο των δημοσιονομικών κανόνων της Ευρώπης που λένε ότι όταν θέλεις να πάρεις ένα μέτρο, το συγκεκριμένο, πρέπει να υπολογίζεις το μεικτό κόστος. Άρα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όχι ο Μαρινάκης, όχι ο Πρωθυπουργός, όχι η Κυβέρνηση, όχι ο Πιερρακάκης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ορίζει το κόστος, στο μεικτό κόστος.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Άρα λέτε ότι το μεικτό κόστος είναι 1,4 ενώ ο κ. Ανδρουλάκης χρησιμοποιεί το καθαρό;
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Ο κ. Ανδρουλάκης λέει κάτι το οποίο ακούγεται λογικό. Δηλαδή το καθαρό κόστος, «το καθαρό σου κοστίζει, αυτό το οποίο δηλαδή μπαίνει στην τσέπη του άλλου». Η Ευρώπη όμως λέει ότι για να προσδιορίσεις ένα μέτρο, για να το πάρεις αυτό το μέτρο, για να υπολογίσεις το κόστος αυτού του μέτρου δημοσιονομικά, άρα να μην ξεπεράσεις τις οροφές δαπανών, που αν το κάνεις αυτό μπαίνεις σε επιτήρηση, πρέπει να υπολογίζεις το μεικτό κόστος. Εμείς, λοιπόν υπακούμε, όπως όλα τα κράτη στους ευρωπαϊκούς κανόνες για να μην μπούμε σε εποπτεία…
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Για αυτό είναι πολιτικοί απατεώνες; Για αυτό τους είπατε πολιτικούς απατεώνες;
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Προβοκάρεις…
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Μακάρι να ήταν μόνο αυτό. Καταρχάς να πω, επειδή ακούω μια ευθιξία περί τοξικότητας κάποιων, τοξικό είναι να εξαπολύεις προσωπικούς χαρακτηρισμούς, όπως δυστυχώς και σε εμένα και σε πολλούς άλλους το κάνουν, μας λένε «ψεύτη, συκοφάντη», να λες τον άλλον απατεώνα ή συκοφάντη. Το «πολιτικός απατεώνας», βάζοντας το πολιτικός μπροστά είναι ότι θέλεις να εξαπατήσεις πολιτικά τον κόσμο. Ένα είναι ο 13ος μισθός. Που εμείς λέμε το προφανές, εγώ έχω διαβάσει σελίδα και σημείο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ας έρθει το ΠΑΣΟΚ να μου πει ότι λέει κάτι άλλο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Άρα, για να κλείνουμε ένα ένα τα θέματα, πάμε στο πρώτο, λοιπόν, που με ρωτήσατε όποιος- με βάση αυτό το οποία είπα και λέει η Ευρώπη και το απέδειξα- επιμένει για 13ο μισθό, το ξαναλέω όλοι το θέλουμε επί της αρχής, λέει ουσιαστικά στους ελεύθερους επαγγελματίες, στους ιδιωτικούς υπαλλήλους, στους συνταξιούχους σε όλους τους υπόλοιπους, ότι δεν πρέπει να πάρουν ούτε ένα ευρώ. Για να συνεννοηθούμε τι συμβαίνει στην πραγματικότητα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τι γίνεται με τους φόρους;
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Πάμε στους φόρους και θα πάμε και στα υπόλοιπα για τα οποία είχαμε λαθροχειρία τις τελευταίες ημέρες από το ΠΑΣΟΚ. Φόροι. Συμφωνούμε ότι πρέπει να μειώνονται οι φόροι. Όλοι το θέλουν αυτό. Ποια είναι η διαφορά η μόνη με τους υπολοίπους; Ότι έχουμε μειώσει ή καταργήσει 72 άμεσους και έμμεσους φόρους. Και ΦΠΑ αρκετούς. Και μάλιστα έχουμε βάλει και τη λίστα των 72 φόρων, είναι στη διάθεση όλων μας των στελεχών για να μη μιλάμε στον αέρα, αν θέλει κάποιος να τους παίρνει, να τους διαβάζει, να τους δει. Θα συνεχίσουμε να το κάνουμε; Θα συνεχίσουμε να το κάνουμε και μάλιστα με μεγαλύτερη ένταση.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Θα μειώσετε και άλλους φόρους;
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Ναι.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Θα τα ανακοινώσετε στη ΔΕΘ δηλαδή;
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Οι ανακοινώσεις στη ΔΕΘ θα έχουν φοροελαφρύνσεις. Αυτή θα είναι η κατεύθυνση με τους περισσότερους δυνατούς αποδέκτες και με έμφαση στις οικογένειες με παιδιά. Αυτή είναι η στόχευση.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Άρα εκεί που διαφωνείτε με το ΠΑΣΟΚ, με την Αντιπολίτευση είναι ότι εσείς λέτε ότι εγώ κάνω φοροελαφρύνσεις και το ΠΑΣΟΚ σου λέει ότι εγώ μπορώ να πάρω περισσότερες φοροελαφρύνσεις. Στην ένταση δηλαδή.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Όχι, λένε και κάτι άλλο. Ότι ενώ αυξάνεται το κόστος ζωής δεν θέτετε σε αναλογία τους φόρους. Δηλαδή όταν ακριβαίνει ένα προϊόν… Να το θέσω διαφορετικά κύριε υπουργέ. Εδώ το κράτος θέλει να βάλει στο ταμείο του, λέω σχηματικά, 1 εκατ. ευρώ, με τον ΦΠΑ σε κάποια προϊόντα βάζει 1 εκατ. ευρώ. Αυτό που σας φωνάζουν και γίνεται η φασαρία είναι ότι αφού έχει ακριβύνει το προϊόν γιατί διατηρείς τον ίδιο ΦΠΑ και βάζεις 1,5 εκατ. ευρώ στο ταμείο σου; Δηλαδή σας κατηγορούν σχηματικά για αισχροκέρδεια.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Τρεις πολύ μεγάλες διαφορές, πολύ σημαντικές διαφορές, οι οποίες κρύβουν εξαιρετικά χρήσιμες διαπιστώσεις για τους πολίτες. Το πρώτο, το οποίο για εμένα είναι η μεγαλύτερη αντίφαση της Αντιπολίτευσης και του ΠΑΣΟΚ και των υπόλοιπων κομμάτων, είναι ότι καταγγέλλουν την αύξηση των εσόδων- σου λέει «έχετε υπερέσοδα από την υπερφορολόγηση». Τους λέμε ότι δεν έχουμε βάλει κανέναν φόρο και ταυτόχρονα ζητάνε και μέτρα. Αν δεν έχουμε έσοδα, να το πούμε πάρα πολύ απλά, πώς θα πάρουμε μέτρα; Εδώ λέμε λοιπόν, πού θα δώσουμε το 1,5 δισ. Το 1,5 δισ. αν δεν υπήρχε…
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Το υπερπλεόνασμα…
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Το πρώτο το οποίο λέμε εμείς είναι για να πάρουμε μέτρα πρέπει, να έχουμε έσοδα. Δεύτερη συζήτηση. Από πού είναι αυτά τα έσοδα; Λέει η Αντιπολίτευση από την υπερφορολόγηση. Τους εξηγούμε εμείς ότι δεν έχουμε αυξήσει κανέναν φόρο, μόνο έχουμε μειώσει. Λένε μετά «ναι είναι λόγω της ακρίβειας» κλπ…
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ισχύει, όμως, κ. Υπουργέ, αυτό.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Λοιπόν, θα σας πω τι συμβαίνει στην πραγματικότητα. Ένα, το μεγαλύτερο μέρος των αυξημένων εσόδων του Κράτους, συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος, προέρχεται από τρεις πηγές. Το ένα είναι η μείωση της ανεργίας. Όταν 500.000 άνθρωποι βρίσκουν δουλειά, έχουμε την χαμηλότερη ανεργία των τελευταίων 17 ετών, αυτοί οι άνθρωποι ενώ, πληρώνονταν από το κράτος με το επίδομα ανεργίας, άρα κόστιζαν στο κράτος, τώρα δεν παίρνουν επίδομα ανεργίας, τώρα πληρώνουν στο κράτος φόρους και εισφορές, οι οποίοι δεν είναι αυξημένοι.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Από τον μισθό τους…
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Από τον μισθό τους. Άρα, ένα κέρδος για το κράτος και, προφανώς, για τους ίδιους τους ανθρώπους: βρήκαν δουλειά και παίρνουν κάποια λεφτά, είναι αυτό. Δεύτερο, αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής: έσοδα που προσεγγίζουν τα 2 δισεκατομμύρια. Τρίτη πηγή: Η τρίτη πηγή είναι πολύ σημαντική, το μεγάλωμα της πίτας -είναι και το πρώτο, αλλά κυρίως αυτό. Πόσες επενδύσεις είχαμε το 2019 στην Ελλάδα; Είκοσι δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ναι.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Το 2024 που είναι η τελευταία πλήρης χρονιά που έχει μετρηθεί, το 2025 το διανύουμε, περίπου οι διπλές: 80% παραπάνω. Έτσι, δηλαδή είναι 38 νομίζω, 37,5, άρα περίπου το διπλάσιο. Τι σημαίνει αυτό; Ότι ήρθαν λεφτά στην Ελλάδα, επενδύθηκαν λεφτά, δημιούργησαν θέσεις εργασίας. Αυτά τα λεφτά ισοδυναμούσαν με έσοδα για το Κράτος.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αυτό είναι το ταμείο σας δηλαδή;
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Άρα, ένα μικρό μέρος της αύξησης των εσόδων, κάτω του 10% -τα έχει πει αυτά αναλυτικά το Υπουργείο Οικονομικών- είναι λόγω της αύξησης των τιμών, που, όμως, εμείς εκεί δεν αυξήσαμε τους φόρους σε καμία περίπτωση. Είπε ένα παράδειγμα κάποια στιγμή ο Πρωθυπουργός στη Βουλή πάρα – πάρα πολύ απλό. Στα 100 ευρώ μισθό, ημερομίσθιο, κέρδος, οτιδήποτε, ένα ποσό για να βάλουμε το παράδειγμα, στα 100 ευρώ με φόρο 28% που ήταν ο φόρος του 2019, πόσο πληρώνεις; 28 ευρώ. Στα 200 ευρώ αν πάρεις, με φόρο 22% που έχουμε τώρα, που τον έχουμε μειώσει, πόσο πληρώνεις; 44 ευρώ. Άρα, το Κράτος από 28 εισπράττει 44, έστω ότι έχει πάει 200, που η αύξηση του μισθού δεν είναι x2. Είναι 30%. Αλλά, ταυτόχρονα, ο φόρος έχει μειωθεί. Άρα, αυτός ο οποίος παίρνει τον όποιο μισθό, στο τέλος της ημέρας έχει μεγαλύτερο καθαρό κέρδος. Άρα, γίνεται να μειώνεις φόρους και είναι και ο στόχος μας αυτός και να αυξάνεις τα έσοδα. Και κάτι πάρα πολύ σημαντικό ως προς την ευρύτερη συζήτηση για τη δημόσια συζήτηση και την αξιοπιστία. Άλλο ένα ζήτημα λαθροχειρίας. Το είπε και χτες η κ. Αποστολάκη και πολλά άλλα στελέχη του ΠΑΣΟΚ. Αυτό το περί πραγματικού ΑΕΠ, πληθωρισμού, ονομαστικού ΑΕΠ κλπ. Λοιπόν, τι συγκρίνουμε; Συγκρίνουμε το ονομαστικό ΑΕΠ, δηλαδή το πόσο αυξήθηκε το ΑΕΠ μιας χώρας, βάζουμε μέσα τον πληθωρισμό και βγαίνει το ΑΕΠ σε πραγματικούς όρους. Είναι, για να καταλάβει ο κόσμος, σαν να λέμε ο τζίρος μιας επιχείρησης, τα έξοδά της και το κέρδος της. Έρχεται, λοιπόν, το ΠΑΣΟΚ, ποια είναι η πραγματικότητα στην Ελλάδα; Το ΑΕΠ ονομαστικά έχει αυξηθεί, άρα και το κατά κεφαλήν, περίπου 30%. Αν βάλεις τον πολύ μεγάλο πληθωρισμό μέσα, όμως, δηλαδή το ότι αυξήθηκαν οι τιμές το 30% μειώνεται, γιατί είναι περίπου 28,5 για την ακρίβεια, μείον 17 που είναι ο πληθωρισμός σωρευτικά και πάει κάπου κάτω από το 10%. Έρχεται το ΠΑΣΟΚ, λοιπόν, και συγκρίνει το αποτέλεσμα αυτού, με τον πληθωρισμό δεύτερη φορά. Γιατί το κάνει αυτό; Για να δείξει ότι ο πληθωρισμός, που είναι, ούτως ή άλλως, μεγάλος -εμείς δεν λέμε ότι δεν είναι μεγάλος- είναι μεγαλύτερος από την αύξηση των μισθών. Η πραγματικότητα, λοιπόν, στην Ελλάδα ποια είναι; Ότι σε μια περίοδο πολύ μεγάλων κρίσεων, σε μια περίοδο που στην Ευρώπη δεν «έβρεχε ανάπτυξη» όπως τα χρόνια του ΣΥΡΙΖΑ. Στα χρόνια του ΣΥΡΙΖΑ στην Ευρώπη «έβρεχε ανάπτυξη». Και η χώρα μας ήταν 27η χώρα σε ρυθμούς ανάπτυξης. Τελευταία. Σε μια πενταετία, εξαετία, που στην Ευρώπη υπάρχει οριακά ύφεση με ανάπτυξη, η χώρα μας έχει έναν από τους τρεις μεγαλύτερους ρυθμούς ανάπτυξης, διπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης από την Ευρώπη. Είναι παράδεισος η Ελλάδα; Έγινε παράδεισος η Ελλάδα; Για να μην τρελαθούν κι αυτοί που μας ακούν. Όχι! Υπάρχουν ακόμα πολύ σοβαρά προβλήματα. Όμως, η Ελλάδα έχει καταφέρει σε πολύ δύσκολα χρόνια, που στη Γαλλία καλούνται να πάρουν πολύ δύσκολα μέτρα, για παράδειγμα, να μειώνει την απόστασή της με την Ευρώπη και να καλύπτει ένα πολύ μεγάλο μέρος -και κάποιες φορές και το μεγαλύτερο μέρος των αυξήσεων των τιμών- με τις αυξήσεις των μισθών. Πώς το κάνει αυτό; Με το να μεγαλώνει την πίτα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κατηγορηθήκατε, έλεγε πριν ο Γιάννης για την τοξικότητα κατά το ΠΑΣΟΚ, αλλά η τοξικότητα ακούστηκε και σχολιάστηκε για τις απαντήσεις που δίνετε όλο αυτό το χρονικό διάστημα για τον Αλέξη Τσίπρα, ότι ήσασταν ιδιαιτέρως τοξικός. Και η αλήθεια είναι, επίσης, το σχολιάζαμε κι εδώ στην εκπομπή στις συζητήσεις μας, ότι έχετε αντιδράσει στο ενδεχόμενο δημιουργίας ενός κόμματος από τον πρώην Πρωθυπουργό με έναν τρόπο που δείχνει μια ταραχή. Δείχνει νεύρα, να το πω εγώ έτσι.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Το εντελώς αντίθετο θα έλεγα, χωρίς να σημαίνει αυτό ότι υποτιμάμε έναν πρώην Πρωθυπουργό. Καθόλου νεύρα, αλλά δεν θα επιτρέψουμε σε κάποιους και αναφέρομαι σε κάποιους αναλυτές, που στην Δημοκρατία μας έχουν κάθε λόγο να το κάνουν και αυτονόητο δικαίωμα, να ξαναγράψουν την ιστορία. Και επίσης, ξέρετε πολύ καλά από την δουλειά σας, ότι η δική μου θέση, όλων των άλλων πολιτικών, αλλά ειδικά του Κυβερνητικού Εκπροσώπου, είναι να απαντάει ερωτήσεις. Απάντησα σε μία από τις πολλές ερωτήσεις που έγιναν για τον κ. Τσίπρα. Και απάντησα με πολιτική κριτική. Προσέξτε κάτι: Η Δικαιοσύνη παίρνει αποφάσεις. Αν είσαι αθώος, αν είσαι ένοχος, αν θα πάρεις 5-10-15 χρόνια φυλακή. Η εκτελεστική και η νομοθετική εξουσία δίνει τα εργαλεία στη Δικαιοσύνη για το ποιες αποφάσεις μπορεί να πάρει.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ναι, αλλά γιατί σταθήκατε στις αποφυλακίσεις;
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Μισό λεπτό. Θα σας πω γιατί στάθηκα σε αυτό. Γιατί ένα σύστημα, κάποια Μέσα Ενημέρωσης, κάποια sites συγκεκριμένα, δικαίωμά τους -το ξαναλέω για να μην παρεξηγηθώ- προσπαθούν να εμφανίσουν τον κ. Τσίπρα ως έναν πολιτικό, ο οποίος κυβέρνησε με καθαρά χέρια, όχι μόνο τον κ. Τσίπρα -δεν είναι προσωπικό- την κυβέρνησή του. Και να ξαναγράψουν την ιστορία.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η παρθενογένεση δηλαδή;
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Ναι, ότι ήταν ένας άνθρωπος ο οποίος, εντάξει, είχε αυταπάτες στην οικονομία. Δεν πειράζει που μας φόρτωσε 100 δισεκατομμύρια.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Το έχει πει ο ίδιος αυτός.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Η αυτοκριτική δεν έχει γίνει. Δεν πειράζει που μας φόρτωσε 100 δισεκατομμύρια. Δεν πειράζει που έφερε ένα αχρείαστο μνημόνιο. Δεν πειράζει που ενώ θα μείωνε τους φόρους, τους αύξησε. Δεν πειράζει ο νόμος Κατρούγκαλου…
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Είναι συμφέροντα που θέλουν τον Τσίπρα, δηλαδή, λέτε;
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Είναι προφανές ότι υπάρχουν συγκεκριμένοι αναλυτές, επαΐοντες κλπ. που προσπαθούν να «ξεπλύνουν» πολιτικά τον κ. Τσίπρα. Είναι προφανές αυτό. Λοιπόν, το αν θα πετύχει ή όχι, αυτό θα το αποφασίσουν οι πολίτες. Και να πω και κάτι; Οι πολίτες τρεις φορές «καταδίκασαν» πολιτικά τον κ. Τσίπρα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Στις εκλογές.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Στις εκλογές. Και έχουμε Δημοκρατία. Εμείς, λοιπόν, ούτε υποτιμούμε τον κ. Τσίπρα, ούτε υπερτιμούμε. Και θα πω και κάτι: Αλίμονο αν ο πήχης της Ν.Δ. και της Κυβέρνησης ήταν τόσο χαμηλά.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μήπως βρήκατε «σκιάχτρο», όμως;
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Όχι, όχι. Θα σας πω κάτι. Σε όλους αυτούς που μιλάνε για τοξικότητα. Τοξικό είναι το «ή εμείς ή αυτοί», «ή τους τελειώνουμε ή μας τελειώνουν», «θα σε χώσω δύο μέτρα κάτω από τη Γη», τοξικό είναι το ψέμα, τοξική είναι η συκοφαντία. Το να λες ότι ένας πρωθυπουργός με νομοθετικές παρεμβάσεις που έκανε, δύο φορές και ο Ποινικός Κώδικας και ο νόμος Παρασκευόπουλου, έβγαλε έξω, από τον τρόπο που νομοθέτησε, 17.000 βαρυποινίτες, έτσι; Γιατί είδα κι ένα άρθρο σήμερα στην Καθημερινή που λέει: «Κι άλλες κυβερνήσεις είχαν νόμους αποσυμφόρησης». Πρώτον, κάποιες κυβερνήσεις, να δούμε λίγο και την πραγματικότητα, μισό λεπτό, η δική μας κυβέρνηση δεν είχε νόμο αποσυμφόρησης, είχε το αντίθετο. Αυστηροποίησε τις ποινές και έβγαλε όλα αυτά τα «παραθυράκια» αναστολών και μετατροπών. Ένα το κρατούμενο, πολύ σημαντικό, γιατί οι εμπρηστές συνελήφθησαν από τις Αρχές, αλλά κάτω από ένα νομικό καθεστώς πολύ πιο αυστηρό και λέω το τελευταίο παράδειγμα. Για παράδειγμα ο παιδοβιαστής επί των δικών μας ημερών και από εδώ και πέρα έχει μόνο μία ποινή: «τα ισόβια», αν κριθεί ένοχος.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ναι, συμφωνούμε αλλά εδώ…
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Μισό λεπτό, οι προηγούμενοι νόμοι αποσυμφόρησης, σε αντίθεση με το νόμο του Τσίπρα και των υπόλοιπων, τέλος πάντων, υπουργών που είχε ο κύριος Τσίπρας, είχαν κάποιες εξαιρέσεις, πρώτη μεγάλη διαφορά. Το συγκεκριμένο δεν είχε εξαιρέσεις κι επειδή απασχολεί την κοινή γνώμη κάθε φορά που γίνεται ένα πάρα πολύ βαρύ έγκλημα, μία παιδοκτονία, μία γυναικοκτονία, κάτι το οποίο πάρα πολύ, το οποίο φέρνετε εδώ αναλυτές, δικηγόρους και καλά κάνετε, να ξέρει ο κόσμος που μας βλέπει ότι υπήρχε μία κυβέρνηση η οποία εμφανίζεται στον κόσμο ως προοδευτική, η οποία χωρίς περιορισμούς, θα σας πω ένα παράδειγμα…
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Άρα, ο Τσίπρας είναι με τους εγκληματίες, δηλαδή;
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Όχι, όχι, Μισό λεπτό. Αυτό είναι τοξικό, να πω εγώ ότι είναι «με τους εγκληματίες».
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σας λέω εγώ πως μεταφράζεται στον άνθρωπο που το βλέπει.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Η ιστορία έγραψε ότι υπήρξε μια κυβέρνηση στη χώρα που έφερε ένα νόμο.. όπου κάποιος που ήταν να μπει στη φυλακή 20 χρόνια, βγήκε, πόσο είναι το 1/3 του 20;
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Προστάτεψε εγκληματίες.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Επτά.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: 20 χρόνια ξέρετε, ποιος μπορεί να πάρει; Πόσο βαριά ήταν η ποινή πριν 20 χρόνια; Μπορεί να είναι έμπορος ναρκωτικών. Αντί για είκοσι χρόνια, βγήκε στα επτά. Να μην το ξέρει ο κόσμος αυτό;
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Δηλαδή, εσείς είστε νοικοκύρηδες κι ο Τσίπρας είναι με τους εγκληματίες. Αυτό βάζετε, λοιπόν, στη ζυγαριά;
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Εμείς… Η ιστορία έγραψε… Το ποιος είναι με ποιόν, αυτό είναι σχόλιο δικό σας.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ναι, προφανώς είναι σχόλιο δικό μου.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Εμείς ήρθαμε στην εξουσία και την ανθρωποκτονία, το να σκοτώσεις έναν άνθρωπο, έναν άντρα, μια γυναίκα, ένα παιδί, την παραλάβαμε από τον Ποινικό Κώδικα του κυρίου Τσίπρα ισόβια ή μέχρι 15 χρόνια. Ήρθε, λοιπόν, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο κύριος Τσιάρας, ο κύριος Φλωρίδης, οι υπουργοί Δικαιοσύνης, και είπαν: «μόνο ισόβια». Ήρθαμε εμείς στην εξουσία και είπαμε: «Αν καταδικαστείς για βιασμό ενός παιδιού «θα έχεις μόνο ισόβια». Αυτό, επειδή ζούμε σε μια χώρα «της ταμπέλας και του τίτλου», είναι πολιτική.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μήπως προσπαθείτε ν’ αναστρέψετε το κλίμα, λίγο με τη ΔΕΘ με τα καλά μέτρα, λίγο με την επίθεση στον Τσίπρα, γιατί έχετε προβλήματα, λίγο με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ο οποίος θα ξανά έρθει μπροστά μας κι εμείς έχουμε καθημερινά αποκαλύψεις εδώ στο OPEN, για το θέμα του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Για το αν θα ξαναείμαστε ή όχι στην κυβέρνηση σε περίπου ενάμισι χρόνο, δύο χρόνια σχεδόν, που θα έχουμε εκλογές, δεν εξαρτάται ούτε από το αν θα έρθει ο κύριος Τσίπρας, ούτε από το αν επιστρέψει ο οιοσδήποτε, τέλος πάντων, ή θα κάνει κόμμα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Θα επιστρέψουν, όμως, τα χρήματα, όσοι τα πήραν από τον ΟΠΕΚΕΠΕ;
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Είναι πολύ σημαντικό, ναι. Εξαρτάται για μένα από τρία πράγματα, κυρίως από τρία πράγματα, κάτω από αυτά είναι πάρα πολλά. Πρώτον, να συνεχίζουμε ν’ αυξάνουμε το εισόδημα των πολιτών παραπάνω απ’ ό,τι έχουν αυξηθεί οι τιμές, γιατί ο κόσμος ακόμα περνάει δύσκολα. Το έχουμε κάνει σ’ ένα μεγάλο βαθμό, πρέπει να το κάνουμε παραπάνω. Δεύτερον, να διορθώσουμε λάθη. Εννοείται πως έχουν γίνει λάθη, αλλά έχουν γίνει και πολλά σημαντικά, και τρίτον, να συνεχίζουμε να έχουμε παραδοτέα. Δηλαδή, μετρό Θεσσαλονίκης, fly over που πήγε ο πρωθυπουργός στη Θεσσαλονίκη, Πατρών – Πύργου, τα σχολεία τα οποία ανακαινίζονται, 450 σχολεία σε όλη την Ελλάδα, τα μη κρατικά πανεπιστήμια, θα δούμε σήμερα τι θα πει και ο Πρωθυπουργός. Θυμάστε τι έλεγε η αντιπολίτευση; Δεν θα υπάρχουν αυστηρά κριτήρια και θα είναι «μπάτε σκύλοι αλέστε». Μία ανεξάρτητη Αρχή, η ΕΘΑΑΕ, «φίλτραρε» όλες τις αιτήσεις και θα πει: «Εσύ μπορείς να πάρεις άδεια, εσύ δεν μπορείς και τι σημαίνει αυτό, δεν φεύγεις, θα την πάρεις του χρόνου».
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ελάτε, παρακαλώ, γιατί…
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Τι έλεγε άλλο η αντιπολίτευση; Όταν λέει κάτι κάποιος, να περνάνε μήνες, να δούμε τελικά τι ισχύει. Τι έλεγε η αντιπολίτευση; Δεν θα έχει αυστηρά κριτήρια για τα μη κρατικά. Από τα πιο αυστηρά κριτήρια. Τι έλεγε άλλος; «Το θεωρούμε Συνταγματικό», δεν έλεγε ο κύριος Ανδρουλάκης; Συνταγματικό από το ΣτΕ.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Λοιπόν, ΟΠΕΚΕΠΕ, γιατί το έχουμε αφήσει ανοιχτό. Έχουμε καθημερινά αποκαλύψεις. Χορός εκατομμυρίων.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Που συνεχίζεται ακόμα και τώρα, τα ίδια φαινόμενα, δηλαδή ο μηχανισμός δεν έχει αλλάξει.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ακόμα δεν έχουν φύγει οι υπάλληλοι από μέσα. Πήγε άνθρωπος προχθές που κάναμε εδώ αποκάλυψη και βρήκε ότι του έχουν δηλώσει το κτήμα του.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Μια πολύ μεγάλη πληγή που για 30 χρόνια κόστισε στη χώρα περίπου 3 δις, 2,7 πρόστιμα, χωρίς τα 400 εκατομμύρια τα τελευταία. Ευθύνη όλου του πολιτικού συστήματος.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Έξι χρόνια δική σας διακυβέρνησης.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Μηδενός εξαιρουμένου, αλλά εμείς ήμασταν η πρώτη κυβέρνηση που πριν την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, που εννοείται σεβόμαστε απόλυτα την έρευνά της, στείλαμε μια σειρά από ανθρώπους, 5.000 ΑΦΜ, στη Δικαιοσύνη, κάποιοι εξ αυτών δικάζονται, μάλιστα, για πολύ σοβαρά αδικήματα ήδη. Είπε ο πρωθυπουργός με την απαραίτητη αυτοκριτική που έπρεπε να κάνει και έκανε, ότι προφανώς αυτά δεν ήταν αρκετά. Θεωρώ ότι εδώ πρέπει να γίνουν δύο πράγματα, γιατί η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ έχει ήδη γίνει και θεωρώ ότι θα είναι πάρα πολύ σημαντικό.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ναι, αλλά γίνεται, κ. Υπουργέ, και η μεταφορά των απατεώνων, κάποιων απατεώνων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Αυτό λέμε.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Εδώ η μεγάλη διαφορά με την ΑΑΔΕ είναι ότι η ΑΑΔΕ είναι μία ανεξάρτητη αρχή …
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σύμφωνοι.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: … Όπου με τα ηλεκτρονικά συστήματα που έχει θα φιλτράρει κάθε αίτηση. Οπότε, ακόμα κι αν υπάρχει ένας, όπως τον λέτε εσείς, μέσα στον ΟΠΕΚΕΠΕ, ο οποίος …
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αν υπάρχει.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: … προφανώς αν υπάρχει, πρέπει να φύγει. Έτσι; Δεν θα μπορεί έναν φίλο του, έναν γνωστό του ή οτιδήποτε, να τον «εξυπηρετήσει».
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μάλιστα.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Τα δύο σημαντικά ποια είναι; Να επιστραφούν τα κλεμμένα.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πότε θα το μάθουμε αυτό;
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Θεωρώ ότι θα έχουμε πολύ σύντομα, πολύ-πολύ σύντομα τις πρώτες πολύ σημαντικές εξελίξεις.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Θα υπάρχει ένα πλάνο, δηλαδή;
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Οι έρευνες είναι προχωρημένες πάρα πολύ, νομίζω σχεδόν ολοκληρωμένες.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μάλιστα.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Και το δεύτερο πάρα πολύ σημαντικό είναι η Εξεταστική, που ελπίζουμε, για πρώτη φορά, να λειτουργήσει σωστά, για να φωτιστούν όλες οι πληγές. Κι αν από την Εξεταστική προκύψουν σοβαρά ποινικά στοιχεία, εδώ είμαστε.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Λοιπόν. Τέμπη. Έχουμε πόρισμα. Και η κουβέντα που γίνεται είναι, ακόμη μία φορά κάποιοι λένε ότι υπάρχει επιδίωξη να αποκρυφθεί αν υπήρχε παράνομο φορτίο ή οτιδήποτε άλλο, για ακόμη μία φορά, σε ακόμη ένα πόρισμα.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Κοιτάξτε να δείτε: Εγώ θέλω να προσέχω κάθε λέξη όταν μιλάω για ένα τόσο τραγικό δυστύχημα, που πρέπει να χυθεί φως σε όλα. Πρέπει να ξεκινήσει το γρηγορότερο δυνατό η δίκη. Φαίνεται ότι προχωράει η διαδικασία της ανάκρισης. Δεν είναι δική μας δουλειά να υποδείξουμε τους χρόνους, το ταχύτερο δυνατό, θέλουμε όλοι. Και υπάρχουν άνθρωποι που μας ακούν και έχουν χάσει τα παιδιά, άρα ούτε θα μιλήσουμε για δικαίωση ούτε για τίποτα, γιατί, σε κάθε περίπτωση, είναι κάτι απολύτως τραγικό που έχει προεκτάσεις πολλές σε πολλά επίπεδα. Το λέω αυτό στην αρχή για να μην πουν ότι επειδή βγήκε κάτι, είπε το οτιδήποτε. Με απόλυτο, λοιπόν, σεβασμό ειδικά σε αυτούς τους ανθρώπους, που έχασαν τα παιδιά τους, τους φίλους τους, τα αδέλφια τους, να πούμε κάτι: Ότι με ένα ακόμη στοιχείο, αυτό της Πυροσβεστικής, γκρεμίζεται μία προσπάθεια της αντιπολίτευσης – δεν αναφέρομαι σε πολίτες ή συγγενείς, στην αντιπολίτευση αναφέρομαι – να χειραγωγήσει την κοινή γνώμη. Έβλεπα πριν έρθω εδώ διάφορα αποσπάσματα από την κυρία Κωνσταντοπούλου, που με τη δική μου, μάλιστα, παρουσία στη Βουλή είχε επιτεθεί σε έναν νεκρό μηχανοδηγό, το θυμάστε αυτό, έτσι; Αποσπάσματα του κ. Ανδρουλάκη, μια εκπομπή στις 27/02 στον ΣΚΑΪ, που μιλούσε για το «παράνομο φορτίο», το «παράνομο υλικό», τη μεταφορά …
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Την ημέρα που ανακοίνωνε το πόρισμά του ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Του ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Έτσι; Όλα αυτά. Τον κ. Φάμελλο που ήρθε στη Βουλή και συσχέτισε τον θάνατο ενός ανθρώπου, χωρίς καλά-καλά να έχει γίνει έρευνα για τον θάνατο αυτό, με τον Πρωθυπουργό της χώρας. Όλο αυτό, λοιπόν, αυτό είναι τοξικότητα. Αυτό είναι τοξικότητα. Και αυτό είναι κάτι το οποίο είναι τοξικό γιατί; Γιατί ήταν ψέματα, με σκοπό τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης, να εκνευριστεί ο κόσμος, να φανατιστεί ο κόσμος πάνω σε κάτι απολύτως τραγικό και γιατί είχε μέσα και στοιχεία συκοφαντικά στον χειρότερο βαθμό. Πάνω σε αυτό χτίστηκε και η θεωρία του «μπαζώματος» για συγκάλυψη. Άλλο πράγμα αν έγιναν λάθη στο πεδίο -προλαβαίνω- και αυτό πρέπει να ελεγχθεί και άλλο πράγμα ότι «πήγες» – και αυτό το είχε πει ο κ. Ανδρουλάκης – «να αλλοιώσεις τον χώρο» – έτσι είχε πει στον ΣΚΑΪ – «για να μην μάθουμε ποιο ήταν το «παράνομο φορτίο»». Τι είχε πει ο Πρωθυπουργός, που τον «κρεμάσανε» τότε όλοι, στον κ. Σρόϊτερ; «Δεν μπορώ να γνωρίζω και αυτό θα το βρει η Δικαιοσύνη». Η Δικαιοσύνη, λοιπόν, πώς τα βρίσκει αυτά; Με τους εμπειρογνώμονες της Πυροσβεστικής, με τα βίντεο. Έτσι κάνουν τα σοβαρά κράτη που έχουν Δικαιοσύνη. Φαίνεται, λοιπόν, ότι η Δικαιοσύνη λειτουργεί. Εγώ αυτό που θέλω είναι να έχουμε αλήθεια σε όλα, να πληρώσουν αυτοί οι οποίοι έχουν ευθύνη πραγματική γι’ αυτό το τραγικό δυστύχημα και να μας γίνει ένα μάθημα σε όλους στο πολιτικό σύστημα. Όταν κάτι το ερευνά η Δικαιοσύνη, τόσο σοβαρό και τόσο τραγικό, να μην γινόμαστε δικαστές και εισαγγελείς.
ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Στα εθνικά θέματα, υπάρχουν κάποιες δηλώσεις του κ. Φιντάν, του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας, που τα βάζει μαζί μας και πάλι. Αρχίζει μια νέα προκλητική ρητορική της Τουρκίας. Μεταξύ άλλων λέει, βλέπει ότι καταφεύγουμε στην Τουρκία όταν έχουμε σοβαρά προβλήματα στη χώρα. Και λέει: Στην Ελλάδα είναι πολιτικοί που όταν βλέπουν θέματα που αφορούν την Τουρκία, αμέσως «κολλάνε» σε αυτά και αφήνουν τα δικά τους προβλήματα. Και μεταξύ άλλων λέει ότι δυστυχώς υπάρχει μία πολιτική εξαρτημένη αντανάκλαση του Παβλόφ, όπως γνωρίζετε, που κέρδισε το βραβείο Νόμπελ, λέει. Η πολιτική εξαρτημένη αντανάκλαση που ενεργοποιείται όταν αναφέρεται η Τουρκία, είναι ένα ζήτημα που πρέπει να επιλυθεί εντός της ίδιας της ελληνικής πολιτικής. Είναι ένα ζήτημα που πρέπει να το λύσει, λέει, ένα ζήτημα που πρέπει να επιλύσει.
Π. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Η Ελλάδα είναι ένα κυρίαρχο Κράτος, το οποίο, ειδικά τα τελευταία χρόνια, ψηλώνει ουσιαστικά. Δεν θα δεχθεί υποδείξεις από κανέναν. Σέβεται το Διεθνές Δίκαιο. Κάθε της κίνηση υπαγορεύεται από το Διεθνές Δίκαιο. Επιδιώκει να συνομιλεί με όλους, αλλά σε καμία περίπτωση ούτε θα δεχθεί, όπως είπα και πριν, υποδείξεις ούτε πρόκειται ποτέ να βάλει στο ζύγι ή στο τραπέζι ζητήματα κυριαρχίας. Αυτή η πολιτική του διαλόγου, με σεβασμό στον συνομιλητή μας, αλλά του διαλόγου που δεν συνεπάγεται, σε καμία περίπτωση, υποχώρηση, έχει φέρει την Ελλάδα σε ένα σημείο, στα πολύ πιο δύσκολα χρόνια, γεωπολιτικά, διπλωματικά, σε όλα τα επίπεδα, να ισχυροποιείται ουσιαστικά και αυτό θα συνεχίσει να κάνει.
Το link της συνέντευξης εδώ: https://youtu.be/KYoOj4R2rmk