Eνημέρωση (briefing) πολιτικών συντακτών από τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπo 06 Δεκεμβρίου 2016

Ενημέρωση των πολιτικών συντακτών και των ανταποκριτών ξένου τύπου από τον Υπουργό Επικρατείας και Κυβερνητικό Εκπρόσωπο, Δημήτρη Τζανακόπουλο

Κυρίες και Κύριοι,

Η απόφαση του χθεσινού Eurogroup σε σχέση με τα βραχυπρόθεσμα μέτρα για το χρέος αποτελεί μια σημαντική επιτυχία αλλά και ένα αποφασιστικό βήμα για την σταθεροποίηση της ελληνικής οικονομίας και την πλήρη αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Συγκεκριμένα, μετά την απόφαση του περασμένου Μαΐου, σύμφωνα με την οποία οι πληρωμές για το χρέος δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 15% του ΑΕΠ, χθες αποφασίστηκε και η λήψη μέτρων βραχυπρόθεσμων ύψους 22% του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου 45 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Ειδική αναφορά πρέπει να γίνει στο μέτρο της μετατροπής των κυμαινόμενων επιτοκίων σε σταθερά, ύψους 1,5%, καθώς αυτή η εξέλιξη προστατεύει την ελληνική οικονομία σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας που επηρεάζει αρνητικά τις διεθνείς αγορές χρήματος.

Παράλληλα, η κυβέρνηση κατά τη χθεσινή συνεδρίαση των Υπουργών Οικονομικών δεν αποδέχτηκε:

– Πρώτον, την πρόταση για πρωτογενή πλεονάσματα ύψους 3,5% για δέκα έτη. Και

– Δεύτερον, την παράλογη απαίτηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για επιπλέον μέτρα μετά τη λήξη του προγράμματος και συγκεκριμένα για τα έτη 2019 και 2020.

Το περίεργο εδώ, βεβαίως, είναι ότι εκείνοι εκ των δανειστών μας που εμφανίζονται δημοσίως να διαφωνούν για το ύψος των πλεονασμάτων κατά τη χθεσινή συνεδρίαση του Eurogroup, βρίσκονταν σε απόλυτη ευθυγράμμιση σε ό,τι αφορά τη λιτότητα.

Η ελληνική κυβέρνηση, σε κάθε περίπτωση, θα συνεχίσει την προσπάθεια για μια συνολική συμφωνία ει δυνατόν μέχρι το τέλος του έτους. Μια συμφωνία που είναι όχι μόνο εφικτή, με δεδομένη τη σύγκλιση στην πλειονότητα των θεμάτων που περιλαμβάνονται στην β’ αξιολόγηση, αλλά είναι και αναγκαία ώστε η Ελλάδα να ενταχθεί στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (QE) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2017.

Δηλώνουμε, ωστόσο, κατηγορηματικά:

– Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο οφείλει να κατανοήσει ότι δεν πρόκειται να αποδεχτούμε σε καμία περίπτωση την απαίτηση για μέτρα μετά τη λήξη του προγράμματος.

– Εμμένουμε σταθερά στη θέση μας ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αποτελεί την εξαίρεση στην Ευρωπαϊκή κανονικότητα σε ότι αφορά τις εργασιακές σχέσεις.

– Και τέλος ότι πρέπει η συζήτηση για τα μεσομακροπρόθεσμα μέτρα για το χρέος να συνεχιστεί. Στόχος της συζήτησης αυτής είναι η περαιτέρω ελάφρυνση του ελληνικού χρέους που θα συμπαρασύρει προς τα κάτω και τα πρωτογενή πλεονάσματα μετά τη λήξη του προγράμματος.

Αναμένουμε επομένως, από τις δυνάμεις που έχουν βαρύνοντα ρόλο για το μέλλον της Ευρώπης, αλλά και μεγάλες ευθύνες για τα σημερινά αδιέξοδα και την γενικευμένη αβεβαιότητα, ειδικά από τον Υπουργό Οικονομικών της Γερμανίας αλλά και από το ΔΝΤ, να παίξουν έναν εποικοδομητικό ρόλο στην προσπάθεια που όλοι καταβάλλουμε. Να σταματήσουν να επιμένουν στην συνέχιση μιας ακραίας πολιτικής λιτότητας που έχει αποδειχτεί από τα ίδια τα πράγματα ότι είναι όχι μόνο κοινωνικά καταστροφική, αλλά και οικονομικά αναποτελεσματική.

Πρέπει, όμως, και στο εσωτερικό της χώρας να κατανοήσουν όλοι την κρισιμότητα των στιγμών. Η αξιωματική αντιπολίτευση θα έπρεπε ήδη να έχει χαιρετίσει ομόφωνα την λήψη των βραχυπρόθεσμων μέτρων που αποτελούν μια σημαντική ανάσα για την ελληνική οικονομία. Αντ’ αυτού έχει επιλέξει μια μίζερη στάση. Πράγμα, όμως, λογικό αν αναλογιστεί κανείς ότι ήταν η ίδια η Νέα Δημοκρατία που μέχρι πρότινος χαρακτήριζε το χρέος βιώσιμο. Ήταν ο ίδιος ο κος Σαμαράς που αναζητούσε το πιστοποιητικό βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους πριν από λίγα χρόνια.

Η ΝΔ είναι σταθερά προσηλωμένη στη στρατηγική του 4ου Μνημονίου. Εύχονται να υπερισχύσει η άποψη για διαρκή λιτότητα και νέα μέτρα ώστε να εμφανιστούν εκείνοι ως οι μόνοι πρόθυμοι να τα εφαρμόσουν.

Σε πλήρη αντίθεση με αυτή τη στρατηγική η ελληνική κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός θα αναλάβουν το επόμενο διάστημα πρωτοβουλίες ώστε να υπάρξει συνολική συμφωνία για το κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης χωρίς νέα μέτρα και με ταυτόχρονη αποκατάσταση των ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου στις εργασιακές σχέσεις. Η χώρα με σταθερά βήματα και με διαρκή μέριμνα για τους πιο αδύναμους συμπολίτες μας θα συνεχίσει την σκληρή δουλειά και τον αγώνα για την έξοδο από την κρίση και την επιτροπεία.

Παρακαλώ για τις ερωτήσεις σας.

Αλειφερόπουλος. Κύριε Εκπρόσωπε, με δεδομένη τη στάση του Γερμανού υπουργού Οικονομικών που φέρεται να ζητά πλεονάσματα 3,5% για 10 χρόνια, δεδομένη και τη στάση του ΔΝΤ, που όπως είπατε επιμένει σε μια σειρά από μέτρα μετά τη λήξη του προγράμματος, θέλω να σας ρωτήσω ευθέως, αν η ελληνική κυβέρνηση –είναι διπλή η ερώτησή μου, παρακαλώ- ζητά να απομακρυνθεί, να φύγει το Ταμείο από το ελληνικό πρόγραμμα, εφόσον συνεχίσει να επιμένει σε αυτού του είδους τα θέματα και το δεύτερο είναι για το εσωτερικό. Ζητάτε να τοποθετηθούν τα κόμματα της αντιπολίτευσης -βέβαια, έχουν κάνει μια πρώτη τοποθέτηση- θα προχωρήσετε ζητώντας διακομματική συναίνεση σε ό,τι αφορά τα εργασιακά και τα ανοιχτά ζητήματα που δεν έχουν κλείσει; Θα ζητήσετε Συμβούλιο Αρχηγών; Θα το φέρετε στη Βουλή, υπό τη μορφή μιας προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση, να τοποθετηθούν οι Αρχηγοί; Και εν τέλει, υπάρχει περίπτωση να απευθυνθείτε κατευθείαν στον λαό, εάν δείτε ότι όλες οι πλευρές επιμένουν με δημοψήφισμα;

Τζανακόπουλος. Σε ό,τι αφορά το ΔΝΤ. Τίποτα δεν είναι δεδομένο κατά τη διάρκεια μιας διαπραγμάτευσης. Εμείς έχουμε κάνει απολύτως σαφές ότι δεν υπάρχει περίπτωση να αποδεχθούμε μέτρα για μετά τη λήξη του προγράμματος. Έχει τονισθεί από τον Πρωθυπουργό, έχει τονιστεί από τον υπουργό Οικονομικών, όχι μόνο σε δημόσιες ομιλίες, αλλά και χθες, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης του Eurogroup. Γι` αυτό το λόγο, νομίζω, ότι είναι απολύτως σαφές ότι η «μπάλα» βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο γήπεδο του ΔΝΤ. Το ΔΝΤ είναι εκείνο το οποίο πρέπει να αποφασίσει τι ακριβώς θέλει να κάνει με το ελληνικό πρόγραμμα. Η ελληνική κυβέρνηση με σαφήνεια έχει πει τις θέσεις της, έχει πει σε ποια σημεία είναι ανυποχώρητη και έχει κάνει συγκεκριμένους συμβιβασμούς, έτσι ώστε να κλείσει η 2η αξιολόγηση. Από εκεί και πέρα, κάθε ένας που συμμετέχει στο πρόγραμμα, κάθε ένας που έχει ευθύνη για την εξέλιξη και την πορεία του ελληνικού προγράμματος, πρέπει να λάβει τις αποφάσεις του. Σε ό,τι αφορά το ζήτημα της διακομματικής συναίνεσης, σας είπα ότι η ΝΔ έχει επιλέξει μια στάση η οποία είναι στάση επικίνδυνη. Αυτό το οποίο εύχεται είναι την αποτυχία των διαπραγματεύσεων. Εύχεται να επιμείνουν οι σκληροπυρηνικοί σε ακραίες θέσεις για τη συνέχιση της λιτότητας, έτσι ώστε να εμφανιστεί ως η μόνη πρόθυμη να υλοποιήσει τα ακραία μέτρα, τα οποία ζητούνται αυτή τη στιγμή από το ΔΝΤ. Θεωρεί ότι με αυτόν τον τρόπο κάνει καλό στον εαυτό της. Στην πραγματικότητα, αυτό το οποίο κάνει, είναι κακό στη χώρα. Από εκεί και πέρα, σε ό,τι αφορά τα υπόλοιπα ζητήματα, σας λέω ότι δεν έχουμε τίποτε άλλο στο μυαλό μας, εκτός από τη διαρκή προσπάθεια για να κλείσει η 2η αξιολόγηση μέχρι, ει δυνατόν, το τέλος του χρόνου, έτσι ώστε να μπορέσουμε να αποκτήσουμε έναν καθαρό διάδρομο για τις αγορές χρήματος, μέσω της ένταξής μας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2017.

Κεχαγιά. Κύριε Εκπρόσωπε, μιλήσατε για πρωτοβουλίες που θα πάρει ο Πρωθυπουργός και θα ήθελα να διευκρινίσετε τι ακριβώς προτίθεται να κάνει το επόμενο διάστημα.

Τζανακόπουλος. Το επόμενο διάστημα, πέραν βεβαίως της Συνόδου Κορυφής στις 15 Δεκεμβρίου(εκ παραδρομής αναφέρθηκε και η 16η) η οποία είναι προγραμματισμένη και κατά το περιθώριο της οποίας θα έχει συναντήσεις με Ευρωπαίους ηγέτες, έτσι ώστε να εξηγήσει τις θέσεις της ελληνικής κυβέρνησης, θα πάρει και πρωτοβουλίες για να συνομιλήσει με άλλους Ευρωπαίους αξιωματούχους, έτσι ώστε να καταστήσει σαφές ότι επιδιώκουμε το κλείσιμο της 2ης αξιολόγησης, χωρίς ωστόσο να είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε υποχωρήσεις σε θέματα αρχής, όπως είναι τα ζητήματα των εργασιακών και τα ζητήματα που αφορούν τη λήψη νέων μέτρων μετά το 2018. Θα εξηγήσει τις θέσεις της ελληνικής πλευράς σε ό,τι αφορά αυτά τα δύο κορυφαία ανοιχτά θέματα της διαπραγμάτευσης, έτσι ώστε να επιταχυνθεί η διαδικασία για την ολοκλήρωσης της συμφωνίας.

Ζορμπά. Κύριε Εκπρόσωπε, ήθελα να επιστρέψω στην εισαγωγική σας τοποθέτηση. Είπατε αφενός ότι η κυβέρνηση έκανε σαφές χθες ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί το ύψος των πλεονασμάτων, τη διατήρηση αυτού του ύψους για 10 έτη και ολοκληρώνοντας είπατε ότι στόχος είναι να αλλάξουν αυτά τα πλεονάσματα. Το χθεσινό ανακοινωθέν  του Eurogroup ήταν πάρα πολύ συγκεκριμένο. Μίλαγε για διατήρηση των πλεονασμάτων μεσοπρόθεσμα. Υπάρχει κάποιος αστερίσκος από την ελληνική πλευρά, γιατί αυτό το ανακοινωθέν ήταν κοινό.

Τζανακόπουλος. Όλες οι συμφωνίες που έχουν υπογραφεί μέχρι στιγμής, ήδη από τον Ιούλιο, Αύγουστο του 2015, στην όποια συμφωνία, ξέρετε ότι περιλαμβάνεται και η μελέτη βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους, μιλούν για πλεονάσματα τα οποία πηγαίνουν πέρα από το 2018. Το ίδιο έχει γίνει και σε άλλα ανακοινωθέντα του Eurogroup, το ίδιο έγινε και χθες. Παρόλα αυτά, τα ανακοινωθέντα αυτά δεν εμποδίζουν τη συζήτηση για την περαιτέρω ελάφρυνση του χρέους, η οποία θα συμπαρασύρει προς τα κάτω και τα πρωτογενή πλεονάσματα, μετά το 2018. Δηλαδή, για τα έτη 2019, 2020 και πάει λέγοντας. Σας λέω, λοιπόν, ότι από τη δική μας μεριά η θέση είναι εκπεφρασμένη και λέμε ότι αυτό το οποίο οφείλει να γίνει με τα πρωτογενή πλεονάσματα, μετά τη λήξη του προγράμματος, είναι να μειωθούν, ανάλογα με τη μείωση που θα υποστεί και το ελληνικό χρέος, έτσι ώστε να τελειώνουμε με τη διαρκή πολιτική αναπαραγωγής της λιτότητας.

Κλαυδιανός. Κάνατε λόγο για απόλυτη ευθυγράμμιση της λιτότητας, όσων εμφανίζονται δημοσίως να διαφωνούν για τα πρωτογενή πλεονάσματα. Εννοείτε ότι η διαφωνία ΔΝΤ και Γερμανίας στο θέμα αυτό των πλεονασμάτων δεν είναι αληθινή; Και επίσης αναφερθήκατε στο θέμα των πλεονασμάτων ότι δεν έχει λυθεί μέχρι τώρα και ότι εκκρεμεί και ότι η απόφαση δεν το προσδιορίζει. Ποια είναι η θέση της ελληνικής κυβέρνησης για το πότε πρέπει να οριστικοποιηθεί αυτό το θέμα;

Τζανακόπουλος. Η χθεσινή ειδησεογραφία, αλλά και τις προηγούμενες μέρες πλημμυρίστηκε από δημόσιες τοποθετήσεις, είτε ανώνυμες, είτε επώνυμες, εκ μέρους του ΔΝΤ, που μιλά για την ανάγκη μείωσης των πρωτογενών πλεονασμάτων μετά το 2019. Αυτή την ανάγκη επισημαίνει και η ελληνική κυβέρνηση με τη μεγαλύτερη δυνατή σαφήνεια, καθώς ξέρετε ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα είναι το άλλο όνομα της λιτότητας. Όσο μεγαλύτερο το πρωτογενές πλεόνασμα, τόσο πιο σκληρή και η λιτότητα η οποία πρέπει να εφαρμοστεί, έτσι ώστε να επιτευχθεί αυτό το πρωτογενές πλεόνασμα. Παρόλα αυτά, η πληροφόρηση την οποία έχουμε σε ό,τι αφορά το τι διημείφθη χθες κατά τη συνεδρίαση του Eurogroup, δεν είναι αυτή. Ο κ. Τόμσεν, κατά την ομιλία του στο Eurogroup, αντί να πιέσει στην κατεύθυνση μείωσης των πλεονασμάτων, φάνηκε να αποδέχεται τις ακραίες θέσεις για 10ετή συνέχιση του στόχου για 3,5% πρωτογενές πλεόνασμα και να πιέζει μόνο προς τη μεριά της ελληνικής κυβέρνησης για τη λήψη νέων μέτρων. Σ’ αυτό, ακριβώς, εντοπίζουμε μια μεγάλη αντίφαση σε ό,τι αφορά τη στάση του ΔΝΤ. Το ΔΝΤ, αν εννοεί πραγματικά αυτό το οποίο λέει, ότι δηλαδή δεν υποστηρίζει τη συνέχιση της λιτότητας, τότε οφείλει αυτή του τη θέση να την κάνει πράξη, όχι μόνο στο δημόσιο χώρο, αλλά και όταν έρχεται η ώρα να ληφθούν συγκεκριμένες αποφάσεις. Δεν μπορεί να συνεχίσει να πιέζει την ελληνική κυβέρνηση για νέα μέτρα και όχι τους Ευρωπαίους εταίρους για μείωση των πλεονασμάτων. Αυτό, ακριβώς, ήθελα να επισημάνω στην αρχική μου τοποθέτηση. Σε ό,τι αφορά τη συζήτηση για τη μείωση των πλεονασμάτων, εμείς αυτό το οποίο δηλώνουμε, είναι ότι θα συνεχίσουμε τη συζήτηση, καθώς έχει ληφθεί ήδη απόφαση στο προηγούμενο Eurogroup του Μαΐου για την ανάγκη συγκεκριμενοποίησης μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων μέτρων για το χρέος που φυσικά συμπεριλαμβάνει και τη συζήτηση για τη μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων μετά τη λήξη του προγράμματος.

Καλογεροπούλου. Κύριε Εκπρόσωπε, με βάση το ρεπορτάζ, στο χθεσινό Eurogroup υπήρξαν τρεις απόψεις σε ό,τι αφορά το μεσοπρόθεσμο: Για τρία χρόνια, για πέντε χρόνια και για δέκα χρόνια. Αυτό είναι το πρώτο μέρος της ερώτησης. Ταυτόχρονα, στην απόφαση του Eurogroup τονίζεται ότι προκειμένου να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση με τους δημοσιονομικούς στόχους, οι ελληνικές αρχές δεσμεύονται να συμφωνήσουν με τους θεσμούς σε ένα μηχανισμό και σε διαρθρωτικά μέτρα που θα εξασφαλίσουν. Εγώ θέλω να ρωτήσω: Αυτό τι σημαίνει; Παράταση του «κόφτη»; Δηλαδή, με έναν έμμεσο τρόπο αποδέχεστε ότι μπορεί να πάμε για μια πενταετία σε πρωτογενή πλεονάσματα του 3,5% και άρα θα πρέπει να υπάρχει ο «κόφτης»;

Τζανακόπουλος. Δεν αποδεχόμαστε τίποτα και κανείς δεν αποδέχεται τίποτα μέχρι να τα αποδεχθούν όλοι όλα.

Καλογεροπούλου. Είναι απόφαση, κύριε Εκπρόσωπε, με συγχωρείτε.

Τζανακόπουλος. Να μου επιτρέψετε να απαντήσω. Σας είπα και προηγουμένως ότι οι ανακοινώσεις του Eurogroup αποτελούν συμβιβασμούς, οι οποίοι γίνονται, έτσι ώστε να μπορέσει να συνεχιστεί η συζήτηση. Ακριβώς αυτό είναι και η χθεσινή απόφαση του Eurogroup. Όταν λέει, δηλαδή, ότι θα πρέπει να υπάρξει μηχανισμός και διαρθρωτικά μέτρα, αυτά τα δύο μεταξύ τους είναι αντιφατικά: Ή θα πρέπει να υπάρξει ένας μηχανισμός, ο οποίος θα εγγυάται την επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων ή θα πρέπει να υπάρξουν διαρθρωτικά μέτρα. Και τα δύο μαζί δεν γίνονται. Γι’ αυτό σας λέω ότι οι αποφάσεις του Eurogroup είναι αποφάσεις οι οποίες προσπαθούν να συμβιβάσουν, κατά τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων, διαφορετικές απόψεις οι οποίες υφίστανται. Αυτή τη στιγμή η συζήτηση συνεχίζεται. Στόχος της ελληνικής πλευράς είναι να κλείσει η δεύτερη αξιολόγηση χωρίς να υπάρξουν νέα μέτρα για μετά τη λήξη του προγράμματος και από εκεί και πέρα θα δούμε πώς θα καταλήξει η συζήτηση για τα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα μέτρα για το χρέος που συσχετίζεται και είναι άμεσα συνδεδεμένη με τα πρωτογενή πλεονάσματα. Πρόκειται για μια συζήτηση η οποία είναι σε εξέλιξη, πρόκειται για μια διαπραγμάτευση η οποία είναι σε εξέλιξη. Και με αυτή την έννοια, σας λέω ότι δεν έχει συμφωνηθεί τίποτε μέχρι να συμφωνηθούν όλα. Η θέση της ελληνικής κυβέρνησης, ειδικά σε ό,τι αφορά τα πρωτογενή πλεονάσματα, για να μην μένουν και σκιές, είναι ότι αυτά οφείλουν να μειωθούν, έτσι ώστε να δοθεί η δυνατότητα στην ελληνική οικονομία να αναπνεύσει, έτσι ώστε να αποκτήσουμε δημοσιονομικό χώρο, τόσο για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, όσο και για την ελάφρυνση των πλέον αδύναμων συμπολιτών μας.

Κατσίγιαννης. Κύριε Εκπρόσωπε, την Παρασκευή το απόγευμα υψηλόβαθμη κυβερνητική πηγή άφηνε να εννοηθεί ότι μπορεί να έχουμε ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις, αν χρειαστεί να υπάρξουν νέα επιπρόσθετα μέτρα, υπαινισσόμενη ότι μάλλον εκλογές θα γίνουν. Αυτή ήταν η διαρροή που έγινε από τη συγκεκριμένη υψηλόβαθμη κυβερνητική πηγή. Και την επόμενη ημέρα ακριβώς ο Πρωθυπουργός σε αυτά τα σενάρια που άνοιξε η κυβερνητική πηγή η συγκεκριμένη, έσπευσε να τα κλείσει από το Αμπου Ντάμπι, όπου είπε ότι η Ελλάδα έχει καθαρό ορίζοντα τετραετίας. Εγώ θα ήθελα ένα σχόλιο πάνω σε αυτό. Και επίσης, θα ήθελα να σας ρωτήσω εάν υπάρχει κάποιο ζήτημα με τον κ. Τσακαλώτο σε σχέση με την παραμονή του στο υπουργείο Οικονομικών ή όχι, αν δηλαδή απολαμβάνει της εμπιστοσύνης του Πρωθυπουργού.

Τζανακόπουλος. Ο υπουργός Οικονομικών απολαμβάνει της πλήρους εμπιστοσύνης του Πρωθυπουργού. Δεν υπάρχει καμία διαφοροποίηση στις θέσεις της ελληνικής κυβέρνησης. Αυτό το οποίο τονίζουμε με κάθε τρόπο και σε κάθε ευκαιρία είναι ότι θα πρέπει να γίνει σαφές σε όλους και κατανοητό από όλους ότι μια επιμονή σε παράλογα μέτρα οδηγεί σε μια περίοδο αβεβαιότητας, η οποία αβεβαιότητα προστίθεται σε μια σειρά γεγονότων, τα οποία έχουν συγκλονίσει την Ευρώπη το τελευταίο διάστημα και δεν βοηθά στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, όχι μόνον στην ελληνική οικονομία, αλλά συνολικά στην ευρωπαϊκή οικονομία. Από εκεί και πέρα, τα σενάρια των εκλογών τα βλέπετε εσείς. Ο Πρωθυπουργός νομίζω ότι ξεκαθάρισε, με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο, ποια είναι η θέση της ελληνικής κυβέρνησης. Και επιμένουμε ότι η δεύτερη αξιολόγηση θα κλείσει με θετικό τρόπο και θα έχουμε τη δυνατότητα να συνεχίσουμε το κυβερνητικό μας έργο πάντα στην κατεύθυνση της εξόδου από την κρίση και της εξόδου από την επιτροπεία, η οποία τόσα χρόνια έχει ταλαιπωρήσει τον ελληνικό λαό.

Αντζολέτος. Ήθελα να ρωτήσω, εάν συνεχίζονται ή εάν υπάρχουν επαφές σε διπλωματικό επίπεδο με την τουρκική πλευρά, έτσι ώστε να υπάρξει μια διμερής συνάντηση με τον κ. Ερντογάν, πριν από την πολυμερή στις 12 Ιανουαρίου.

Τζανακόπουλος. Η πρόσκληση για την ύπαρξη διμερούς συνάντησης είναι ανοιχτή από μέρους της ελληνικής πλευράς. Έχουμε επανειλημμένως δηλώσει, βεβαίως, ότι αυτή η διμερής συνάντηση, έτσι ώστε να υπάρξει σύγκλιση και συνεννόηση σε ό,τι αφορά τα ζητήματα των εγγυήσεων και της ασφάλειας, είναι μια απαραίτητη προϋπόθεση, έτσι ώστε να έχουμε μια επιτυχή πολυμερή συνάντηση μεταξύ όλων όσοι εμπλέκονται στην επίλυση του κυπριακού προβλήματος. Χωρίς αυτή τη διμερή συνάντηση, δεν θα είναι δυνατόν να προχωρήσουμε με επιτυχία στο χρονοδιάγραμμα, το οποίο έχει ήδη καθοριστεί.

Μάνη. Κύριε Εκπρόσωπε, ένα time out από τη διαπραγμάτευση. Η ΠΝΟ αποφάσισε τη συνέχιση των απεργιακών κινητοποιήσεων. Εγείρει συγκεκριμένα αιτήματα για το φορολογικό. Και επειδή βρισκόμαστε ουσιαστικά παραμονές εορτών, υπάρχει κίνδυνος να αποκοπούν και τα νησιά από την ηπειρωτική χώρα. Υπάρχει το παραμικρό περιθώριο, η κυβέρνηση να ικανοποιήσει κάποια αιτήματα ή πώς αλλιώς θα αντιμετωπίσει αυτό το πρόβλημα;

Τζανακόπουλος. Κατ’ αρχάς, οφείλω να σας πω, είναι ήδη γνωστό, ότι το πρόβλημα των μαθητών στην Κρήτη έχει αντιμετωπιστεί, καθώς θα μεταφερθούν με αεροπλάνα στον τόπο της διαμονής τους. Σε ό,τι αφορά, τώρα, την απεργία της ΠΝΟ, η βασική αφορμή της απεργίας, από όσο γνωρίζω, είναι η φημολογία ότι θα αυξηθεί η φορολογία των Ελλήνων ναυτικών. Εκ μέρους του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, εκ μέρους του ιδίου του υπουργού, του κ. Κουρουπλή, έχει γίνει σαφές ότι δεν είναι στις προθέσεις της κυβέρνησης η αύξηση της φορολογίας. Πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας σας λέω ότι είναι ανακριβείς. Δεν έχουμε καμία πρόθεση ως κυβέρνηση να αυξήσουμε τη φορολογία των Ελλήνων ναυτικών. Με αυτή την έννοια, το μεγάλο ζήτημα το οποίο απασχολεί αυτή τη στιγμή την ΠΝΟ είναι ανυπόστατο.

Χιδίρογλου. Θα ήθελα να ρωτήσω, κύριε Εκπρόσωπε, το εξής. Πώς επηρεάζουν οι χθεσινές εξελίξεις τη δράση του Υπερταμείου; Υπάρχει κάποια αλλαγή όσον αφορά το μίνιμουμ εκποιήσεων που αναμένεται μέσα στο 2017; Και αν αυτό σημαίνει μεσοπρόθεσμα απολύσεις στο δημόσιο τομέα.

Τζανακόπουλος. Έχουμε ξεκαθαρίσει με κάθε τρόπο ότι οι απολύσεις από το δημόσιο τομέα έχουν τελειώσει από τη στιγμή που αυτή η κυβέρνηση ανέλαβε καθήκοντα, δηλαδή στις 25 Γενάρη του 2015. Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο και καμία πιθανότητα ο ήδη υποστελεχωμένος δημόσιος τομέας να υποστεί περαιτέρω πλήγματα από αυτή την κυβέρνηση. Εκείνη που είναι διατεθειμένη να προχωρήσει σε μια πολιτική απολύσεων είναι η ΝΔ. Έχει δηλωθεί και έχει δώσει δείγματα γραφής εξάλλου και ο ίδιος ο Πρόεδρός της σε σχέση με την άποψή του για το δημόσιο τομέα. Από εκεί και πέρα, δεν έχω να σχολιάσω κάτι περισσότερο σε αυτό το οποίο με ρωτάτε.

Μπαμπάτση. Πώς σχολιάζετε τη δήλωση του Τούρκου υπουργού Άμυνας, ο οποίος, με αφορμή το γεγονός ότι δεν εκδόθηκαν οι τρεις πραξικοπηματίες, άφησε αιχμές για την ελληνική κυβέρνηση και δήλωσε ότι περιμένει «την άμεση έκδοση των μελών της τρομοκρατικής οργάνωσης του Γκιουλέν», όπως είπε χαρακτηριστικά.

Τζανακόπουλος. Η τοποθέτηση της ελληνικής κυβέρνησης είναι σαφής και συγκεκριμένη σε ό,τι αφορά το ζήτημα αυτό. Σέβεται και δεσμεύεται από τις αποφάσεις της ελληνικής Δικαιοσύνης. Έχει πει επανειλημμένως ότι δεν δίνει άσυλο σε οποιονδήποτε θεωρεί ότι εμπλέκεται στο πραξικόπημα του καλοκαιριού στην Τουρκία, ωστόσο η ελληνική Δικαιοσύνη, από εκεί και πέρα, αποφασίζει, έχει την εξουσία να αποφασίζει σε ένα κράτους δικαίου, για την έκδοση ή τη μη έκδοση του οποιουδήποτε πολίτη σε μια ξένη χώρα.

Σπύρος Σιδέρης. Κύριε Εκπρόσωπε, να συνεχίσω την ερώτηση. Αν θα δημιουργηθούν προβλήματα με τη γείτονα χώρα με την απόφαση του χθεσινού Συμβουλίου Εφετών για τη μη έκδοση των τριών και αν αυτό θα δημιουργήσει και εμπόδιο στις εξελίξεις για τις συζητήσεις στο Κυπριακό. Να συμπληρώσω μόνο και κάτι ακόμα. Αν φαίνεται να επιστρέφουμε σε εποχές που υπήρχε απομόνωση της Ελλάδας, καθώς οι συνήθεις ύποπτοι σύμμαχοί μας, Γάλλοι και Ιταλοί, αλλάζουν πολιτική σελίδα. Θα δυσχεράνει το έργο της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση;

Τζανακόπουλος. Σε ό,τι αφορά το πρώτο ερώτημά σας, επαναλαμβάνω ότι οι αποφάσεις της ελληνικής Δικαιοσύνης, η οποία είναι ανεξάρτητη, είναι και σεβαστές και δεσμευτικές για την ελληνική κυβέρνηση. Η Ελλάδα είναι κράτος δικαίου και οφείλει η κυβέρνηση να σέβεται τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης, ανεξαρτήτως του πολιτικού κόστους που μπορεί να έχει κάτι τέτοιο. Σε ό,τι αφορά το δεύτερο σκέλος του ερωτήματός σας, εξ όσων γνωρίζω, ακόμη στη Γαλλία δεν έχουν γίνει εκλογές, ενώ στην Ιταλία δεν υπάρχουν εξελίξεις, τουλάχιστον ακόμα, σε ό,τι αφορά το σχηματισμό μιας νέας κυβέρνησης, μετά τις δηλώσεις του κ. Ρέντσι. Σε κάθε περίπτωση, αυτό το οποίο πρέπει να γίνει σαφές, είναι ότι η συμπόρευση, οι συμμαχίες, η συνεργασία δεν αφορά πρόσωπα. Αφορά πολιτικές στρατηγικές. Και αυτό το οποίο παρατηρούμε είναι ότι στην Ευρώπη, αυτή τη στιγμή, υπάρχει ένας γενικευμένος σκεπτικισμός απέναντι στην πολιτική της λιτότητας. Το μεγάλο ερώτημα, λοιπόν, για την Ευρώπη είναι αν αυτός ο σκεπτικισμός για την πολιτική της λιτότητας θα οδηγήσει σε προοδευτικές πολιτικές εξελίξεις ή αν θα οδηγήσει σε μια άνοδο ακροδεξιών και λαϊκιστικών ρευμάτων. Η μάχη αυτή στην Ευρώπη είναι υπαρκτή, είναι διαρκής, είναι συνεχόμενη και είναι συνεχιζόμενη. Ακριβώς σε αυτή τη μάχη προσπαθούμε να παρεμβαίνουμε και με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο να ενισχύουμε τις δυνάμεις εκείνες, οι οποίες αγωνίζονται για μια προοδευτική αλλαγή στην Ευρώπη. Βλέπουμε ότι το προηγούμενο διάστημα υπήρξαν παρεμβάσεις και από την ίδια την Κομισιόν, οι οποίες, δυστυχώς, χθες, εξαιτίας της επιμονής κάποιων χωρών, δεν έγιναν αποδεκτές στο πλαίσιο του Eurogroup. Ωστόσο, χαιρετίζουμε, ως πολύ σημαντική εξέλιξη, την, για πρώτη φορά, αμφισβήτηση της πολιτικής της λιτότητας από τους ίδιους τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Φασουλάς. Κύριε Εκπρόσωπε, σε συνέχεια για το Κυπριακό, επειδή τις προηγούμενες ημέρες γράφτηκε ότι θα επισκεφθεί αυτές τις ημέρες την Αθήνα ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, έχετε ημερομηνία;

Τζανακόπουλος. Δεν υπάρχει καμία ημερομηνία. Αυτή τη στιγμή, αυτό το οποίο μπορώ να σας πω είναι ότι είμαστε σε στενή επικοινωνία και σε άμεση συνεργασία με τις Κυπριακές Αρχές.

Μακρυγιάννης. Ως κυβέρνηση, που έχει κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ, πώς είδατε τη χθεσινή επίσκεψη βουλευτών της Επιτροπής Εξωτερικών και Άμυνας, κάποιων τέλος πάντων βουλευτών, ελαχίστων για την ακρίβεια από το σύνολο της Επιτροπής, σε ακριτικά νησιά; Ένιωσε η κυβέρνηση ωραία; Αισθάνθηκε καλά με αυτή την περιήγηση και την παρέα που έκαναν βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ με ακροδεξιούς βουλευτές σε μια ευαίσθητη περιοχή; Βοηθάει όλη αυτή η διαδικασία; Βοήθησε στην προώθηση των εθνικών θεμάτων και στην επίτευξη των στόχων της ηρεμίας για το Αιγαίο, κ.λπ. ή όχι;

Τζανακόπουλος. Τα σχόλια περί «παρέας» είναι δικά σας, κύριε Μακρυγιάννη. Σε ό,τι αφορά την ουσία του ερωτήματός σας, δεν θα σπουδαιολογήσω μία επίσκεψη βουλευτών της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων σ’ ένα ακριτικό νησί.

Μαλτέζου. Κύριε Εκπρόσωπε, τι σημαίνει για την Ελλάδα μεσοπρόθεσμο διάστημα και ποιο είναι το ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος που μπορεί να διατηρήσει καθ’ όλη αυτή την περίοδο 2% ή 2,5%; Και δευτερευόντως η Ελλάδα, αν δεν ενταχθεί στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, θα βγει στις αγορές το 2017;

Τζανακόπουλος. Το ύψος του διατηρήσιμου πρωτογενούς πλεονάσματος είναι κάτι απολύτως σχετικό. Το βέβαιον είναι ότι είναι αναγκαία η μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος, έτσι ώστε να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και να ελαφρυνθούν οι πιο αδύναμοι συμπολίτες μας. Σε ό,τι αφορά την έξοδο στις αγορές εκτιμώ ότι με δεδομένη την αβεβαιότητα που υπάρχει, όχι στην Ελλάδα αλλά στο σύνολο της Ευρώπης, η έξοδος στις αγορές προϋποθέτει την ένταξη στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Μαραθιάς. Ήθελα να ρωτήσω εάν με τον προϋπολογισμό ολοκληρώνεται το νομοθετικό έργο της κυβέρνησης για την τρέχουσα χρονιά ή πρέπει να αναμένουμε κάποια νομοσχέδια.

Τζανακόπουλος. Αυτό εξαρτάται από την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων, από τις συζητήσεις οι οποίες θα συνεχιστούν στην Αθήνα με τους θεσμούς και από την ταχύτητα της προόδου. Αν το χρονοδιάγραμμα το οποίο έχουμε θέσει ως στόχο τηρηθεί, τότε είναι πιθανό και μετά τον προϋπολογισμό να υπάρξουν νομοσχέδια τα οποία θα εφαρμόζουν τις αποφάσεις οι οποίες θα έχουν ληφθεί για το κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης.

Μουρελάτος. Στη χθεσινή απόφαση του Eurogroup δεν υπάρχει αναφορά για μακροπρόθεσμα μέτρα, στον αντίποδα της αντίστοιχης απόφασης της πρώτης, του Νοεμβρίου του 2012. Θέλω να ρωτήσω αν σημαίνει κάτι αυτό για την κυβέρνηση και πώς σκοπεύει να το διεκδικήσει αυτό, εάν θέλει φυσικά.

Τζανακόπουλος. Δεν σημαίνει κάτι. Οι αποφάσεις είναι ειλημμένες. Είναι απολύτως δεδομένο ότι με τη λήξη του προγράμματος θα έχουμε και μακροπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα μέτρα για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους. Δεν υπάρχει κανένα ζήτημα επ’ αυτού, τουλάχιστον, εξ’ όσων έχω τη δυνατότητα αυτή τη στιγμή να γνωρίζω.

Αντωνίου. Κύριε Εκπρόσωπε, ήθελα ένα σχόλιο σχετικά με την τροπολογία που ψηφίστηκε στη Βουλή -ήταν θέμα στην Καθημερινή της Κυριακής- για την επιστροφή εργαζομένων στην «ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΑΕ», παρά το ότι υπάρχει απόφαση του Αρείου Πάγου ότι η επαναπρόσληψη των εργαζομένων είναι παράνομη, δεν κάλυπταν πάγιες και διαρκείς ανάγκες. Μάλιστα και με δεδομένο ότι η τροπολογία η οποία ψηφίστηκε περιγράφει και μετατροπή των συμβάσεών τους σε αορίστου χρόνου από ορισμένου χρόνου που ήταν στο προγενέστερο καθεστώς.

Τζανακόπουλος. Δεν γνωρίζω τις νομικές λεπτομέρειες της συγκεκριμένης απόφασης του Αρείου Πάγου. Δεσμεύομαι ότι θα διαβάσω την απόφαση και θα σας απαντήσω άμεσα.