Χαιρετισμός του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικού Εκπροσώπου σε συνέδριο για το πρόγραμμα «Καλλιεργώντας Κριτικούς Αναγνώστες»
Χαιρετισμός του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικού Εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη στο Συνέδριο του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού – ΓΓΕΕ με θέμα «Γραμματισμός στις ειδήσεις για τους νέους: πλοήγηση στον κόσμο της πληροφορίας και των ψηφιακών μέσων», για το πρόγραμμα «Καλλιεργώντας Κριτικούς Αναγνώστες»
Η εικόνα αυτής της αίθουσας, τα πρόσωπα, οι καθηγητές, οι μαθητές και οι μαθήτριες με κάνουν να σας πω κάποια πράγματα μέσα από την καρδιά μου και ο λόγος δεν είναι άλλος από το ότι τις περισσότερες φορές που βρισκόμαστε με δικούς μας ανθρώπους, όσοι βρεθήκαμε σε αυτό όλο που λέγεται πολιτική και ειδικά οι νεότεροι, όταν κλείνουν οι πόρτες, το πρώτο πράγμα που μας ρωτάνε είναι «γιατί το κάνεις αυτό»; «Πώς αντέχεις πολλές φορές την ένταση και την τοξικότητα; Πώς δέχεσαι να σε βρίζουν, καμιά φορά κι εσύ να αναγκάζεσαι να απαντάς και να ξεφεύγεις», – στο όριο, τουλάχιστον που προσπαθούμε να είμαστε εμείς. Πολλές φορές αυτά τα ερωτήματα τα θέτουν οι δικοί μας άνθρωποι και κόσμος, ο οποίος μπορεί να μην είναι κοντά μας, αλλά επειδή έχει απογοητευτεί από συμπεριφορές για πάρα πολλά χρόνια από την πολιτική και ειδικά τα νεότερα παιδιά έχουν και μια απόσταση λόγω της ιδιότητάς μας. Και δεν σας το κρύβω ότι πάρα πολλές φορές όσοι έχουμε ασχοληθεί και ειδικά όσοι έχουμε επαγγελματική ιδιότητα, συμμεριζόμαστε αυτούς τους προβληματισμούς, δεν ακούμε δηλαδή τους δικούς μας ανθρώπους σαν να είναι «ούφο».
Αυτά τα τρία χρόνια που έχω την τιμή να εκπροσωπώ την Κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό και περίπου τρία χρόνια που έχω την αρμοδιότητα του χαρτοφυλακίου του Τύπου, της επικοινωνίας, της ενημέρωσης, υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις που με κάνουν να είμαι υπερήφανος: τα νομοθετήματά μας, οι απαντήσεις που έχουμε δώσει και το γεγονός ότι επιλέξαμε και εγώ προσωπικά υπό την καθοδήγηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και πολλά άλλα στελέχη να αντιτάξουμε επιχειρήματα απέναντι στην τοξικότητα, είναι αρκετά. Δεν τα έχουμε κάνει όλα καλά, αλλά είναι αρκετά που μου λένε ότι βαδίζουμε σε έναν καλό δρόμο. Υπάρχουν και κάποιες πρωτοβουλίες που με κάνουν πραγματικά υπερήφανο, όπως αυτή για την οποία είμαστε σήμερα εδώ. Η σκέψη, η ιδέα από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, από τον κ. Παναγιώτου, το «Καλλιεργώντας κριτικούς αναγνώστες» δεν είναι ένα πρόγραμμα, δεν είναι μια πρωτοβουλία, είναι μια κατάθεση ψυχής ανθρώπων, αρχικά των εμπνευστών, στη συνέχεια των καθηγητών και βέβαια των μαθητριών και των μαθητών.
Όταν πήγαμε με τη Σοφία Ζαχαράκη, την υπουργό Παιδείας στο Λύκειο του Γέρακα, αφού παίξαμε μπάσκετ, – μη φανταστείτε, ένα σουτάκι ρίξαμε, δεν είμαστε για παραπάνω- και είδαμε τα παιδιά εκεί, βγήκαμε με εντελώς διαφορετική εντύπωση, ακόμα κι εμείς που πιστεύαμε σε αυτό το πρόγραμμα, από αυτή που μπήκαμε. Είδαμε παιδιά τα οποία επέλεξαν να μείνουν κάποιες παραπάνω ώρες μαζί με τους καθηγητές τους για να συζητήσουν, να ανταλλάξουν απόψεις, να κερδίσουν κάποιες πληροφορίες και να ανταλλάξουν με κάποια άλλα παιδιά κάποιους προβληματισμούς. Αυτή είναι η απάντηση σε όσους πιστεύουν ότι όλα είναι «μαύρα» και σε αυτή τη χώρα και στον κόσμο γενικότερα. Όχι, δεν είναι όλα «μαύρα». Υπάρχουν φωτεινά πρόσωπα όπως τα δικά σας που δίνουν την καλύτερη απάντηση και σας αξίζει το πιο δυνατό χειροκρότημα. Σε εσάς. Αλλά επειδή θυμάμαι και τις τοποθετήσεις και μάλιστα είχαμε συνδεθεί και με ένα σχολείο εκτός Αττικής, αντίστοιχα συνομίλησα και στο συνέδριο που κάναμε πριν από περίπου δύο μήνες στο «Alitheia Forum» και με τα σχολεία τα οποία μας επισκεφθήκατε στο Forum και από πολλούς από εσάς. Το φοβερό είναι ότι οι περισσότεροι ή τέλος πάντων πολλοί από εσάς που μίλησα δεν το κάνατε αυτό γιατί θέλετε να γίνετε δημοσιογράφοι ή γιατί αυτό είναι ένα πρώτο στάδιο για την επόμενη επαγγελματική ημέρα. Το κάνατε γιατί θέλατε να δείτε τι είναι και θέλατε να το ζήσετε.
Το πρόγραμμα «Καλλιεργώντας κριτικούς αναγνώστες» είναι μία από τις προσπάθειες που έχουν γίνει, για να αντιμετωπίσουμε μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις της εποχής μας, την κρίση της παραπληροφόρησης. Δεν είναι πρόβλημα η παραπληροφόρηση, είναι κρίση. Και η παραπληροφόρηση δεν αποτελεί κρίση για έναν πολιτικό, γιατί μπορεί δύο μέρες πριν τις εκλογές ο κόσμος να πιστέψει σε μία θεωρία συνωμοσίας ή σε ένα ψέμα και να αλλοιωθεί το εκλογικό αποτέλεσμα, είναι σημαντικό πολύ, γιατί έχει να κάνει με τη δημοκρατία. Δεν είναι κρίση η παραπληροφόρηση γιατί μπορεί να επηρεάσει τα εθνικά θέματα μόνο. Είναι πάρα πολύ επικίνδυνο και αυτό γιατί από μία ψεύτικη πληροφορία για ένα δήθεν νεκρό κορίτσι στον Έβρο, όπως είχε γίνει πριν από κάποια χρόνια, μπορεί να επηρεαστούν οι σχέσεις της χώρας με άλλα κράτη και μπορεί να δημιουργηθεί αναταραχή που δεν μπορούμε να τη φανταστούμε. Όλα αυτά έχουν πολύ μεγάλη σημασία. Η παραπληροφόρηση όμως αγγίζει τις ζωές μας, αγγίζει τα παιδιά μας. Μπορεί να οδηγήσει σε μία πλάνη που να σας φέρει σε ένα σημείο να μιλήσετε με ανθρώπους που δεν πρέπει, οι οποίοι κρύβονται πίσω από μια «κουκούλα». Μπορεί να σας οδηγήσει σε λάθος συμπεράσματα για τις επιλογές της ζωής σας. Ξεκινάει προφανώς από τα fake news, αλλά έχει πάρα πολλές προεκτάσεις. Η παραπληροφόρηση για μένα πρέπει να χτυπηθεί αποφασιστικά, με αισιόδοξη προσέγγιση και αυτοπεποίθηση και με πρωτεργάτες τους ανθρώπους της κοινωνίας των πολιτών, τους ανθρώπους που είναι στα σχολεία, κάθε καθηγήτρια που βλέπω εδώ και καθηγητή, τις μαθήτριες, τους μαθητές, τις φοιτήτριες, τους φοιτητές, τους γονείς, τους παππούδες και τις γιαγιάδες. Δεν είναι ζήτημα μόνο ενός κόμματος ή μιας κυβέρνησης. Προφανώς είναι και δικό μας θέμα, με την βασική μας ιδιότητα που είναι πριν και πάνω απ’ όλα του πολίτη, του πατέρα, της μητέρας, του συζύγου, του φίλου.
Δύο για μένα λοιπόν, είναι οι κορυφαίες προτεραιότητες. Η μία είναι όλες αυτές οι πρωτοβουλίες που πρέπει να πάρουμε για μια άλλη προσέγγιση στο διαδίκτυο, χωρίς ποτέ να αμφισβητούμε την ελεύθερη έκφραση, την ελεύθερη γνώμη, αλλά σίγουρα με κανόνες όπως όλα αυτά τα οποία έχουμε πει, με τελευταία πρόταση που φαίνεται ότι προχωράει- τουλάχιστον σε επίπεδο Ευρώπης, πρέπει να προχωρήσει- στην άρση της ανωνυμίας στο διαδίκτυο, όχι της ψευδωνυμίας αλλά της ανωνυμίας, δηλαδή κάθε ένας που έχει ένα λογαριασμό να ξέρει η πλατφόρμα ποιος είναι και ποια είναι τα στοιχεία του. Όμως με κατασταλτικά ή ρυθμιστικά μέτρα δεν έχει λυθεί ποτέ κανένα πρόβλημα από κανέναν. Εγώ δεν θα σας πω ότι αυτό που λέω εγώ είναι το σωστό και ένας πολιτικός αντίπαλος είναι το λάθος, αυτό που θέλω είναι πριν κάνετε τη διαδικασία αξιολόγησης, πριν βγάλετε συμπέρασμα, να κάνετε ένα πολύ γρήγορο τσεκάρισμα, ένα fact checking γι’ αυτά τα οποία λέμε: «τι λέει αυτός ο άνθρωπος; Ισχύει; Τι είπε στην πραγματικότητα; Το βιντεάκι που μπορεί να μας έδειξε ένας οποιοσδήποτε κωμικός, υποτιθέμενα σατιρικός, ένας influencer, είναι αυτό που είπε; Το είπε έτσι πραγματικά; Για να δούμε τι είπε, αντίστοιχα, αυτό το οποίο διαβάζω ως κίνδυνο είναι κίνδυνος ή αυτό που διαβάζω ότι είναι η λύση, είναι η λύση ή το ανάποδο;». Αυτό περνάει μέσα από τον Τύπο και εδώ έρχεται η συνδρομή των δημοσιογράφων, των εφημερίδων. Δεν σημαίνει πως ό,τι διαβάζουμε σε μια εφημερίδα ισχύει, αλλά σίγουρα έχει πολύ μεγάλη αξία, κάτι που είναι ενυπόγραφο, κάτι το οποίο τυπώνεται ή σε ένα site στο οποίο βγαίνει με το πραγματικό του όνομα ο κάθε δημοσιογράφος. Είναι πάρα πολλά, τέλος πάντων, τα οποία όσο προχωράει αυτό το πρόγραμμα και στόχος είναι -είμαστε σε αναμονή της έγκρισης χρηματοδότησης να πάει σε όλα τα σχολεία σε όλη την Ελλάδα- τόσο πιο ισχυρούς πολίτες δημιουργούμε.
Το πρόγραμμα αυτό δεν έχει ως στόχο, επειδή το τρέχει και η Κυβέρνηση, να πείσει τους μαθητές ότι η Κυβέρνηση έχει δίκιο. Πώς θα μπορούσε να το κάνει αυτό; Το πρόγραμμα έχει σκοπό οι σημερινοί μαθητές και οι πολίτες του αύριο, την κάθε κυβέρνηση, την κάθε αντιπολίτευση, το κάθε κοινωνικό ζήτημα, τον κάθε κίνδυνο να τον περνάνε μέσα από το φίλτρο της κριτικής σκέψης. Γι’ αυτό και θεωρώ ότι το πρόγραμμα αυτό, πέραν όλων των άλλων, είναι και ένα πρόγραμμα που έχει ιερό σκοπό.
Ευχαριστώ πάρα πολύ που ήμουν και είμαι μέρος αυτής της ομάδας.