Athens Alitheia Forum- «Θεσμοί, διαφάνεια και αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης»

Athens Alitheia Forum – “Confronting fake news and toxic discourse”

«Θεσμοί, διαφάνεια και αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης»

«Θεσμοί, διαφάνεια και αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης» ήταν το θέμα της συζήτησης του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικού Εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη με τους δημοσιογράφους Σταμάτη Ζαχαρό, Χριστίνα Κοραή, Νίκο Παναγιωτόπουλο και Αντώνη Σρόιτερ, κατά τις εργασίες της δεύτερης ημέρας του διήμερου Συνεδρίου Athens Alitheia Forum, με θέμα «Ανακτώντας την Εμπιστοσύνη στην Πληροφορία», που διοργανώνει η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης και ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Παύλος Μαρινάκης.

Ακολουθεί ολόκληρη η συζήτηση:

ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΡΟΪΤΕΡ: Λοιπόν καλημέρα και από εμάς, μου έλαχε ο κλήρος να κάνω τις συστάσεις. Τέσσερις δημοσιογράφοι λοιπόν, η κυρία Κοραή, ο κύριος Ζαχαρός, ο κύριος Παναγιωτόπουλος και εγώ και μαζί μας ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος ο Παύλος Μαρινάκης. Θέμα μας τώρα, μέσα σε μία γενικότερη ενότητα σήμερα που λέγεται «Ανακτώντας την εμπιστοσύνη στην πληροφορία, οι θεσμοί, η διαφάνεια και η αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης». Να ευχαριστήσω εκ μέρους όλων το γεγονός ότι είστε εδώ. Πολλά τα θέματα. Κύριε Υπουργέ θα μου επιτρέψετε λίγο να πιάσουμε και τα πολύ φρέσκα, έτσι για να καταλάβουμε και που είμαστε και να ξεκινήσω εγώ αυτή τη συζήτηση και βεβαίως ο λόγος θα πάει σε όλους. Εξηγήστε μας που είμαστε καταρχήν, γιατί από την μία διαβάζουμε ότι είμαστε ένα Συνέδριο το οποίο έρχεται να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης, από την άλλη διαβάζω ότι είμαστε στο Συνέδριο της παραπληροφόρησης και της προπαγάνδας και συζητάμε με τον επικεφαλής των trolls της Νέας Δημοκρατίας, σε ένα Συνέδριο το οποίο αντί να αναδείξει την αλήθεια την σκεπάζει και την καπελώνει. Οπότε ας ξεκινήσουμε από εκεί.

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Και μάλιστα είμαστε έτοιμοι, αν δεν το έχουμε κάνει ήδη, να εγκαθιδρύσουμε μια νέα «χούντα» στη χώρα, όπως διαβάσαμε και σήμερα τη «χούντα» Μητσοτάκη. Ευχαριστώ πάρα πολύ…

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΟΡΑΗ: Μου επιτρέπετε να προσθέσω και ότι εμείς είμαστε εδώ για να ξεπλύνουμε και μαύρο χρήμα, αυτό κατάλαβα.

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Έτσι και όλα αυτά. Λοιπόν θα τα απαντήσουμε όλα…

ΝΙΚΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Ας πείτε επίσης και πόσο κόστισε και τις απευθείας αναθέσεις.

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Τέτοια συνέντευξη και όλοι μαζί… λοιπόν ξεκινάω και ευχαριστώ πολύ και εσάς και τους παρευρισκόμενους και όλους τους ομιλητές, τους επιστήμονες, τον κύριο Γεράκη και όλους τους ακαδημαϊκούς για την παρουσία σας εδώ. Και τους μαθητές μας που για άλλη μια ημέρα έχουνε γεμίσει την αίθουσα, από τα σχολεία που συμμετέχουν στο πρόγραμμα «Καλλιεργώντας κριτικούς αναγνώστες». Θέλω να απαντήσω επί της αρχής με ένα πάρα πολύ απλό παράδειγμα. Αν αποφασίσει μια υπηρεσία, ένα Υπουργείο, ένας φορέας, ένας ιδιώτης να κάνει ένα σαφάρι, μια καμπάνια για την καταπολέμηση των κυκλωμάτων απάτης, ποιοι θα αντιδράσουν; Οι απατεώνες. Αν αποφασίσει το Υπουργείο Οικονομικών ή η ΑΑΔΕ να κάνει μια καμπάνια το κάνει και μια σειρά από πρωτοβουλίες για να αντιμετωπίσει το λαθρεμπόριο καυσίμων ποιοι θα αντιδράσουν; Οι λαθρέμποροι καυσίμων. Η δράση στην πολιτική προκαλεί αντίδραση. Και είναι λογικό, και εδώ κάνω και μια πολύ μικρή αυτοκριτική του πολιτικού χώρου που ανήκω αλλά και ευρύτερα, του χώρου του Κέντρου και των ανθρώπων των πιο ήσυχων αλλά αυτό που λέμε σιωπηρή πλειοψηφία, το γεγονός ότι είχαμε αφήσει χώρο σε όλη αυτή την λογική για πάρα πολλά χρόνια και δεν αντιδρούσαμε, να τους είχε «κακομάθει» όλους αυτούς. Λοιπόν, κατ’ αρχάς, είμαστε σε ένα συνέδριο το οποίο φιλοδοξούμε να γίνει θεσμός και θεωρώ και από την συμμετοχή του κόσμου και από το πόσο έχει σχολιαστεί και από τους συμμετέχοντες ότι μπορεί να γίνει θεσμός και πρέπει να γίνει θεσμός,  όποια και να είναι η κυβέρνηση του τόπου.  Δεύτερον. Όλα αυτά τα οποία έχουν ακουστεί, κυρίως για την ποιότητα των απαντήσεων και τους ομιλητές που συμμετέχουν, είναι προσβλητικά για τους ανθρώπους που είναι εδώ και σε αυτό το πάνελ, και στα προηγούμενα και στα επόμενα, που είναι εκπρόσωποι από πολλά διαφορετικά Μέσα. Που έχουνε μια διαδρομή πίσω τους, εντελώς διαφορετικές τοποθετήσεις και εν πάση περιπτώσει, ας κρίνουμε τους ανθρώπους για αυτό το οποίο λένε. Πριν από λίγη ώρα, πριν από λίγα λεπτά, ο κύριος Γεράκης μαζί με τον Γιώργο τον Πιέρρο παρουσίασαν μια έρευνα που εγώ όμοια της δεν θυμάμαι.

Προσωπικά όταν πήρα την απόφαση με τον Δημήτρη τον Κιρμικίρογλου να τρέξουμε αυτό το συνέδριο, το προτείναμε στον Πρωθυπουργό και είπε ότι θα είναι και ο ίδιος παρών με πολύ μεγάλη χαρά, δεν ήξερα ότι πάνω από το 80% των ανθρώπων στην χώρα, πιστεύουν ότι αυτό είναι μια μεγάλη κρίση. Δεν ήξερα ότι πάνω από το 50%… πιστεύουν οι ίδιοι, προσέξτε, αυτό είναι πιο φοβερό από το να έχει γίνει και να μην το ξέρεις, ότι έχουν πιστέψει μια ψευδή είδηση. Περίπου το 85% των ανθρώπων πιστεύουν ότι η Πολιτεία πρέπει να πάρει μέτρα. Εμείς, λοιπόν, είμαστε εκεί που είναι η κοινωνία. Δεν είμαστε εκεί που νομίζουν κάποιοι ότι είναι η κοινωνία. Και επειδή τα βάλατε τα θέματα, ξέρετε, με έχουνε αποκαλέσει πολλά πράγματα αυτά τα τρία χρόνια σχεδόν που είμαι κυβερνητικός εκπρόσωπος και υφυπουργός Τύπου. Ένα από αυτά είναι ότι είμαι και ο αρχηγός της Ομάδας Αλήθειας. Δεν το θεωρώ προσβλητικό. Δεν είμαι. Τα παιδιά αυτά κάνουν μια εξαιρετική δουλειά, γιατί πήγανε κόντρα στο ρεύμα και αναδεικνύουν την υποκρισία κάποιων ανθρώπων. Δεν χρειάζονται αρχηγό αλλά είμαι υπερήφανα φίλος τους και υποστηρικτής της λογικής αυτής. Δεν έχει σχέση το συνέδριο με την Ομάδα Αλήθειας. Πρώτον. Και δεύτερον. Επειδή βάλατε το θέμα του κόστους, κύριε Παναγιωτόπουλε, και πολύ καλά κάνατε, απάντησα και στην ενημέρωση πολιτικών συντακτών, η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης που έχω την τιμή να προΐσταμαι και διοργανώνει αυτό το συνέδριο μέσα σε αυτά τα δυο χρόνια και δυο μήνες που είμαι πολιτικός της προϊστάμενος έχει καταφέρει και έχει κάνει όσα δεν έχουν γίνει ολόκληρες δεκαετίες. Ένα από αυτά είναι ότι πλέον οι φορείς που εποπτεύουμε είναι πλεονασματικοί. Ήταν και τα προηγούμενα χρόνια επί των ημερών αυτής της Κυβέρνησης, αλλά πλέον δεν πάνε χαμένα τα λεφτά των Ελλήνων φορολογούμενων. Το ανταποδοτικό τέλος, πολλά εκατομμύρια επιστρέφουν πίσω στον κρατικό προϋπολογισμό. Για πρώτη φορά οι υπάλληλοι των οργανισμών αυτών οι μόνιμοι, όπως για παράδειγμα στην ΕΡΤ παίρνουν πίσω έναν μισθό. Όλα αυτά είναι εξοικονόμηση πόρων και ναι, μέσα στο χρόνο από εδώ και στο εξής, αυτή η Γενική Γραμματεία, όλοι εμείς θα διοργανώνουμε ένα συνέδριο, το οποίο έχει δαπάνες όλες διαυγείς, όλες διαφανείς, δεν είναι τα ποσά αυτά αληθή, είναι πιο κάτω, αλλά όλες οι δαπάνες είναι στις τιμές της αγοράς και πιο κάτω, μεταξύ των δαπανών για παράδειγμα, είναι και μία δημοσκόπηση η οποία είναι όπως νομίζω στις τιμές της αγοράς, η όποια έχει όλα αυτά τα σοβαρά συμπεράσματα. Ας μάθουν λοιπόν όλοι αυτοί ότι αυτή είναι μία φτηνή προπαγάνδα που δεν την αγοράζει απ’ ότι φαίνεται ο κόσμος και στο τέλος της ημέρας ο στόχος είναι να ακουστούν όλες οι φωνές.

ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΖΑΧΑΡΟΣ: Κύριε Μαρινάκη, να βάλω και εγώ ένα θέμα συναφές με αυτό. Ακούω όμως μία κριτική και πραγματικά πρέπει να μας απαντήσετε, ότι έρχεστε μόνοι σας να συζητήσετε για ένα θέμα το οποίο αφορά τους πάντες, αλλά εσείς τι κάνατε; Φωνάξατε όλους τους Υπουργούς της Κυβέρνησης, φωνάξατε μόνο κυβερνητικά στελέχη. Έρχεστε εδώ μεταξύ σας. Προφανώς φωνάξατε και όλους τους δημοσιογράφους  που σας λιβανίζουν, αυτό λέει το αφήγημα. Δεν ξέρω πόσοι αισθάνονται ότι σας λιβανίζουν και πόσοι όχι, αλλά τέλος πάντων αυτό λέει το αφήγημα. Έχετε μία απάντηση σε αυτό; Γιατί για παράδειγμα αντί να υπάρχουν μόνο κυβερνητικά στελέχη, δεν υπήρχαν και οι τομεάρχες από τα άλλα κόμματα;

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Κατ’ αρχάς, να πούμε ότι αυτό για τους δημοσιογράφους το απαντάει η ίδια η πραγματικότητα και πραγματικά δεν είμαι εγώ αυτός ο οποίος θα υπερασπιστεί ανθρώπους με τέτοια διαδρομή και μάλιστα αν δει κανείς και το πρόγραμμα, θα καταλάβει πόσο λάθος είναι αυτή η κριτική, γιατί βάζουν απέναντί τους, όσα κόμματα την υιοθετούν και όσα μέσα, τη συντριπτική πλειονότητα των μέσων αυτής της χώρας, συμπεριλαμβανομένων και των περιφερειακών μέσων. Κεντρικούς παρουσιαστές δελτίων, εκδότες εφημερίδων και μάλιστα και πολλών μέσων που κάθε άλλο παρά φιλοκυβερνητικά τα λέει κανείς. Την προσπερνώ αυτήν την κριτική γιατί είναι αστεία ως προς τους δημοσιογράφους. Πάω στο, γιατί ήρθαν κυβερνητικά στελέχη. Όταν θες να συζητήσεις για το τι πρέπει να κάνει η Κυβέρνηση για τη νομοθεσία, πρέπει να έχεις μεταξύ άλλων και τον Υπουργό Δικαιοσύνης. Όταν μιλάς για τα σχολεία και την παραπληροφόρηση, την Υπουργό Παιδείας και πάει λέγοντας. Και εδώ θα έρθει κάποιος και θα πει πολύ σωστά, ναι, αλλά δεν πρέπει να έχεις και τα κόμματα; Ενημερώνω λοιπόν.

ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΖΑΧΑΡΟΣ:  Ακριβώς.

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Ενημερώνω λοιπόν και τους παρευρισκόμενους στην αίθουσα και όσους παρακολουθούν ή θα παρακολουθήσουν αυτό το συνέδριο, ότι ως είχαμε καθήκον καλέσαμε το σύνολο των κομμάτων. Το σύνολο των κομμάτων και μάλιστα όταν συζητήσαμε ότι πρέπει να κάνουμε οπωσδήποτε μία τέτοια συζήτηση, με όλα τα κόμματα, δεν σας κρύβω ότι είπα, παιδιά αποκλείεται να γίνει αυτή η συζήτηση, δεν θα δεχθεί κανένας, θα μας καταγγείλουν, θα πούνε όλα αυτά που είπαν, ότι είμαστε «χούντα, ότι είμαστε καθεστώς, ότι είμαστε διεφθαρμένοι». Κάποιοι με ένα ήπιο τρόπο, κάποιοι με έναν πιο χοντρό τρόπο. Τι συζητάμε τώρα, ποιο πάνελ να κάνουμε; Ήρθαν λοιπόν οι συνεργάτες μου μια εβδομάδα μετά, γιατί κάθε τόσο κάναμε ένα follow up για το πρόγραμμα, μου λένε και όμως τρία κόμματα έχουνε δεχτεί να είναι εδώ, παρένθεση καλέσαμε και εκπροσώπους και από άλλα μέσα, τα οποία δεν είναι στο πρόγραμμα γιατί αρνήθηκαν. Παραδείγματος χάρη μία εφημερίδα αντιπολιτευόμενη, δε θέλω να λέω ονόματα, είναι γνωστό γιατί έχει βγάλει και ανακοίνωση, μας κατήγγειλε ενώ είχε δεχθεί ο εκπρόσωπός της κι έχουμε και μήνυμα ότι θα μας εκπροσωπήσει ο τάδε δημοσιογράφος, την ημέρα ανακοίνωσης του προγράμματος μας κατήγγειλε και αποχώρησε. Δέχθηκαν λοιπόν τρεις εκπρόσωποι κομμάτων και λέω μπράβο, υπάρχει ελπίδα, να έρθουν εδώ, να τσακωθούμε, να διαφωνήσουμε, να μας καταγγείλουν για όλα αυτά. Με το που ανακοινώνεται το πρόγραμμα, ο κύριος Ζαχαριάδης από το ΣΥΡΙΖΑ αποχωρεί, ενώ είχε πει ναι και ήξερε για το συνέδριο, την πρώτη μέρα. Και ενώ ξεκίνησε το συνέδριο και είχαμε μία πρώτη μέρα, έβγαλε μία ανακοίνωση ο εκπρόσωπος τύπου του ΠΑΣΟΚ ο κύριος Τσουκαλάς να αποχωρήσει. Ζήτησα από τους συνεργάτες μου πόσες επικοινωνίες είχαν με τον κύριο Τσουκαλά – είναι το μόνο που θα χρησιμοποιήσω από σημειώσεις, για να είμαι ακριβής- είχαμε πέντε επικοινωνίες, πέντε επιβεβαιώσεις: 11/2 πρόσκληση σε όλα τα κόμματα και στον ίδιο, 13/2 μας κάλεσε η συνεργάτης του και μας ενημέρωσε για τη συμμετοχή του κυρίου Τσουκαλά στο συνέδριο, 27/2 επικοινωνήσαμε με άλλη συνεργάτη, όπου της δώσαμε προφορικά τα στοιχεία του πάνελ, όλους τους υπόλοιπους, στις 3/3 ευχαριστήρια επιστολή με όλο το πρόγραμμα αυτό τέλος πάντων και στις 9/3 εκ νέου την δεύτερη εκ των συνεργατών που είχαμε μιλήσει, για να επιβεβαιώσουμε το κινητό, φωτογραφίες για τα social media και όλα τα σχετικά.

Έγραψε χθες ο κύριος Τσουκαλάς ότι «δεν έρχεται εδώ γιατί δε θέλει να νομιμοποιήσει μια φιέστα», προσβάλλοντας θεωρώ το σύνολο των ομιλητών και βέβαια «να έρθει σε μία κυβέρνηση των υποκλοπών, το καθεστώς, οι διεφθαρμένοι» κι όλα αυτά τέλος πάντων. Εγώ ρωτάω, πρώτον γιατί δεν έρχεται εδώ να τα πει αυτά όλα, θεωρώ στη δημοκρατία ιστορία γράφουν οι παρόντες. Και δεύτερον όλες αυτές τις ημερομηνίες που σας διάβασα, εδώ και δεκαπέντε μέρες, η κυβέρνηση δεν ήταν όλα αυτά που είπε χθες ο κύριος Τσουκαλάς, έγινε ξαφνικά χθες; Αυτή η στάση, που προφανώς δεν είναι στάση εκπροσώπου, εγώ δεν πυροβολώ πολιτικά τον εκπρόσωπο, όπως κάνουν κάποιοι, ένα κόμμα υπάρχει με μια δομή, που παίρνει εντολές ένας εκπρόσωπος να πάρει κάποιες αποφάσεις. Άρα είναι στάση του ΠΑΣΟΚ. Απαντά, γιατί είναι κολλημένη η βελόνα και μάλλον πάει προς τα κάτω. Και κάτι ακόμα, ίσως θέλουν να ασχοληθούν περισσότερο με τον κύριο Πελεγρίνη και αυτή τη διεύρυνση και όχι με την αλήθεια.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΡΟΪΤΕΡ: Ωραία, η κυρία Κοραή θα πάρει το λόγο, εγώ απλά να πω, για να μη σας κατηγορήσουν αύριο ότι μιλάγατε και πολύ και μονοπωλήσατε τη συζήτηση, που είναι η επόμενη κατηγορία που θα έχετε, να είστε λίγο πιο σύντομος, για να μπορέσουμε να το συζητήσουμε περισσότερο.

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΟΡΑΗ: Ναι σωστά. Λοιπόν, εγώ πριν σας κάνω ερώτηση θα αναφερθώ σε μία προσωπική μου εμπειρία από fake news. Είναι ο μεγάλος χιονιάς της Αθήνας και έχουμε βγει που  καθόμαστε δίπλα με τον Δημήτρη Τάκη για να δούμε πως θα πάμε στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ που τότε ήμασταν μαζί στο ραδιόφωνο. Σταματάει λοιπόν σε ένα γνωστό καφέ που ήταν ανοιχτό.  Δεν μπορούσε να κινηθεί τίποτα.  Ο Πρωθυπουργός μένει Κολωνάκι, σταμάτησε να πάρει καφέ. Συζητήσαμε, του κάναμε και κάποια πολιτικά ερωτήματα, βγάλαμε και μια φωτογραφία, την ανέβασα εγώ, δώσαμε τις ειδήσεις στα παραπολιτικά, δεν φτάσαμε ποτέ. Και την άλλη μέρα βλέπω στην ΑΥΓΗ όλη η πρώτη σελίδα να έχει φωτογραφία του Πρωθυπουργού με εμάς τους δύο. Και άντε η φωτογραφία δεν με χάλασε, ήταν και ωραία. Ανέβηκε ένα έργο αθλιότητας, γελούσαμε βέβαια, ότι κλείσαμε ραντεβού με τον Μητσοτάκη για να του φτιάξουμε το επικοινωνιακό προφίλ την ημέρα του χιονιά λες και αν έβγαινε μια φωτογραφία του Πρωθυπουργού με δύο δημοσιογράφους γνωστούς ή άγνωστους θα ανέβαινε, του χαλάσαμε και την σούπα, γιατί δεν βγήκε και με άλλους που ήταν εκεί πέρα κάποιοι. Στα social media αυτή η φωτογραφία συγκέντρωσε πάνω από 300.000 views.  Ήταν και κάποιοι, γύρω στους 300 οι οποίοι προφανώς έβριζαν. Εγώ δεν τα διαβάζω αυτά ποτέ. Κάνω λοιπόν ένα σχόλιο και λέω, ευχαριστώ για το ενδιαφέρον που τραβήξαμε από αυτές τις χιλιάδες.  Όσο για αυτούς που είχαν αντίρρηση, δεν ασχολούμαι με θλιβερές μειοψηφίες. Και έρχομαι τώρα, και στη συνέχεια βέβαια θέλω να σας πω όταν οι συνάδελφοί μου στην ΑΥΓΗ είχαν πολλά προβλήματα γιατί δεν πληρώνονταν, εγώ τους στήριξα.  Κλείνει η παρένθεση.

Τώρα, στο ερώτημά μου κύριε Υπουργέ.  Εγώ μίλησα για θλιβερή μειοψηφία. Δεν είναι όμως θλιβερή. Είναι πλέον μια πλειοψηφία, για θλιβερή μειονότητα. Είναι πλέον μια πλειοψηφία που πολλές φορές επηρεάζει, βέβαια επειδή είμαι και του ρεπορτάζ θεωρώ ότι ο κόσμος ξέρει πού τοποθετεί τον καθένα στις ειδήσεις που παίρνει. Όμως είναι και πολλοί, το είδαμε, που δεν αναζητούν πολλές πηγές. Τι έχετε κάνει;  Γιατί δεν έχετε κάνει κάτι για αυτή την ανωνυμία και για αυτό τον βομβαρδισμό που δέχονται και οι πολιτικοί και οι δημοσιογράφοι και οποιοσδήποτε άλλος τολμήσει να εκφράσει μια άποψη η οποία είναι διαφορετική από τη δική τους.

ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΖΑΧΑΡΟΣ: Μπορώ να προσθέσω κάτι στην ερώτηση της Χριστίνας την οποία προσυπογράφω 100%. Γιατί δεν σκέφτεται η Κυβέρνηση να καταργήσει την ανωνυμία στο διαδίκτυο;  Δηλαδή όπως εγώ αν τώρα πω για την Χριστίνα ότι είναι, ξέρω εγώ, τι να πω, προβατοκλέφτης θα με μηνύσει. Αν το κάνω στο διαδίκτυο πίσω από το προφίλ….

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΟΡΑΗ: Εγώ δεν θα μηνύσω, μπορείς να πεις ό,τι θέλεις.

ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΖΑΧΑΡΟΣ: Αν όμως εγώ το κάνω στο διαδίκτυο αυτό με τον λογαριασμό ο προβατοφύλακας και την κατηγορήσω, δεν μπορεί να μου κάνει τίποτα. Διότι ακόμα και αν απευθυνθεί στη δικαιοσύνη θα κάνει δεκαετίες, είναι εδώ και ο Υπουργός, θα μας απαντήσει, υποθέτω, σε αυτό. Θα κάνει δεκαετίες, μπορεί να μην τον βρει γιατί κρύβεται πίσω από ένα VPN. Μήπως πρέπει να αυστηροποιήσετε τους κανόνες και όποιες μπαίνει να σχολιάσει να πρέπει να γνωρίζουμε την ΙΡ του και τον αριθμό δελτίου ταυτότητάς του.

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Λοιπόν, καταρχάς να πούμε ότι η άποψη δεν ποινικοποιείται και μάλιστα σας μιλάει ο αρμόδιος Υφυπουργός, είναι εδώ και ο κύριος Φλωρίδης, που μαζί με το Υπουργείο Δικαιοσύνης καταργήσαμε το αδίκημα της απλής δυσφήμισης. Άρα θωρακίσαμε ακόμα παραπάνω το ρόλο και των δημοσιογράφων. Θεσπίσαμε το ιδιώνυμο ως προς τις απειλές κατά αθλητικογράφων και είμαστε αυτοί οι οποίοι εντάσσουμε και την European Media Freedom Act, δηλαδή την οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ασφάλεια των μέσων, έχουμε ασφάλεια για τους δημοσιογράφους, κέντρο ασφαλείας για τους δημοσιογράφους.  Έχουμε κάνει μία σειρά από πρωτοβουλίες και τις οδηγίες SLAPPs οι οποίες ακολουθούνται. Και εδώ μάλιστα υπάρχει και ένας αστικός μύθος για τα SLAPPs από κάποιους, που είναι μία πολύ σοβαρή συζήτηση, κανείς δεν μπορεί να μηνύσει κανένα αν πρώτα δεν στείλει εξώδικο, δηλαδή μπορεί να το κάνει αλλά θα πάει στον βρόντο η μήνυσή του ή να κάνει αγωγή όπου να επισημαίνει στον άλλον ότι αυτό το οποίο έχει πει είναι ψευδές και δυσφημιστικό και να τον καλεί να επανορθώσει. Άρα έχεις γνώση ότι αυτό που είπες ο άλλος το θεωρεί ψέματα. Και από εκεί και πέρα παίρνεις την απόφασή σου αν θα επιμείνεις και θα αποφασίσει η δικαιοσύνη. Και κακό πράγμα εγώ αυτό δεν το θεωρώ γιατί στις πολιτισμένες κοινωνίες τις σοβαρές ποινικές και αστικές διαφορές τις λύνει η δικαιοσύνη. Τώρα, στο θέμα που με ρωτήσατε, δύο πράγματα μπορούμε να κάνουμε: το ένα το κάνουμε. Το κάνουμε, εγώ θεωρώ ότι εχθρός του καλού είναι το καλύτερο, να απαντάμε με αλήθεια και με επιχειρήματα. Αλλά όπως καταλαβαίνετε το ψέμα είναι θελκτικό, χρειάζεται πολύ μικρό χρόνο για να διασπαρεί, είναι πολλές φορές αντικείμενο συνθημάτων, τίτλων, ενώ η αλήθεια θέλει επιχείρημα, θέλει τεκμηρίωση, θέλει απόδειξη, δεν είναι και τόσο ελκυστικό πολιτικά, πολλές φορές. Αυτό είναι μία πολύ μεγάλη κουβέντα. Είπε κάτι χθες ο Νίκος Χατζηνικολάου που εμένα μου άρεσε, ότι αρχίζει πάλι και γίνεται μόδα ο τύπος, ο έντυπος τύπος, μακάρι να δικαιωθεί.

Πάω στον πυρήνα του ερωτήματός σας. Το προανήγγειλα ως μία προσωπική θέση βγάζοντας το καπέλο του κυβερνητικού εκπροσώπου, το λέω και σήμερα, το ψιθύρισα, το είπα δηλαδή περιληπτικά στη χθεσινή μου ομιλία, θα το πω και στην ομιλία μου σήμερα, θεωρώ ότι έχει η ώρα να ανοίξουμε τη συζήτηση, αλλά να το κάνουμε με ένα τρόπο που να είναι αποτελεσματικός, για να καταργηθεί η ανωνυμία στο διαδίκτυο. Να βγάλουμε δηλαδή τις «κουκούλες» από το διαδίκτυο. Τι εννοώ, και δεν αναφέρομαι προφανώς στην έκφραση άποψης, δεν αναφέρομαι στη διαφορετική γνώμη, στο ρεπορτάζ, στην κριτική, αναφέρομαι στην τέλεση ποινικών αδικημάτων. Όταν θέλεις να πάρεις ένα κινητό, μπορεί να πάρεις και έναν και δύο και τρεις και πέντε και δέκα αριθμούς, δίνεις την ταυτότητά σου. Και ξέρει η κάθε εταιρεία, όχι όλοι εσείς που μας βλέπετε, ότι το κινητό αυτό, από πίσω από αυτό το κινητό είναι το όνομά μου, αντίστοιχα και τα δικά σας. Διαδίκτυο: θεωρώ ότι για να πρέπει να λειτουργήσουν, για να μπορούν να λειτουργήσουν οι πλατφόρμες στη χώρα, το ξαναλέω είναι δική μου θέση αυτή, μην υπάρξει παρεξήγηση, θα παλέψω να γίνει και όσο γίνεται πλειοψηφική θέση, όσο παραπάνω μπορώ. Θες να κάνεις κύριε ένα λογαριασμό οπουδήποτε στην Ελλάδα; Αυτό έχει να κάνει και με τις πλατφόρμες, για αυτό είναι και δύσκολο και θέλει συζήτηση, πάρα πολύ ωραία, θα ξέρει η πλατφόρμα, όχι όλοι εμείς, ποιος είσαι. Και μπορεί να επιλέξεις να λέγεσαι Αντώνης Σρόιτερ, αλλά μπορεί να θες να λέγεσαι Θόδωρος Κολοκοτρώνης, μπορεί να θες να λέγεσαι Νερό. Δεν είσαι υποχρεωμένος να δημοσιεύσεις το όνομά σου, αλλά θα ξέρει η πλατφόρμα, άρα και η δικαιοσύνη και οι αρχές, αν διαπράξεις ποινικό αδίκημα, ποιος είσαι. Και αυτό δεν το λέω για να προστατευθεί η κυβέρνηση ή η όποια κυβέρνηση, το λέω γιατί πίσω από αυτές τις ανωνυμίες, τα ανώνυμα προφίλ, κρύβονται εγκλήματα, βασικά τα ανώνυμα προφίλ κρύβονται πίσω από εγκλήματα για τα παιδιά μας. Πρέπει να καταλάβουμε ότι οι κουκούλες στο διαδίκτυο είναι αυτές οι οποίες έχουν κάνει phishing πολλές φορές, έχουν πάρει τα λεφτά συγγενών μας, φίλων μας, έχουν εξαπατήσει τα παιδιά μας και μπορεί αύριο μεθαύριο να προκαλέσουν μεγάλες, μεγάλες αναστατώσεις και απειλές.

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΟΡΑΗ: Δηλαδή θα έρθει η ρύθμιση;

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Όχι, μακάρι να έρθει ρύθμιση, μας ακούει και ο Υπουργός Δικαιοσύνης. Εγώ θεωρώ ότι η επόμενη πίστα από τα ηλικιακά όρια τα οποία θέλουμε να βάλουμε, αλλά και αυτό θα ανακοινωθεί στην ώρα του και όταν είναι έτοιμο νομοθετικά, για τη χρήση social media στους ανήλικους. Η επόμενη πίστα είναι οι ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση της ανωνυμίας στο διαδίκτυο. Είναι μια δύσκολη διαδικασία γιατί θέλει συνεργασία με τις πλατφόρμες. Αλλά ότι πρέπει να γίνει το συντομότερο, κατά τη γνώμη μου, πρέπει να γίνει.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΡΟΪΤΕΡ: Νίκο.

ΝΙΚΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Λοιπόν είμαι 26 χρόνια επαγγελματίας δημοσιογράφος, μέλος της Ένωσης Συντακτών. Και αισθάνομαι πρώτη φορά την ανάγκη να γίνω δηλωσίας, να δηλώσω ότι «δεν σας ξεπλένουν κύριε Μαρινάκη». Και ως έκθεμα σε μπουτίκ δεν αισθάνομαι και πολύ καλά. Αν και έχω την εμπειρία τόσα χρόνια και στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση. Από την άλλη όμως νομίζω ότι εξετάζουμε το σύμπτωμα και δεν ψάχνουμε να βρούμε το πραγματικό πρόβλημα. Η παραπληροφόρηση, τα fake news, υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν. Στην εποχή μας όμως λόγω της ανάπτυξης του διαδικτύου, της έντασης των πλατφορμών, της ταχύτητας διάδοσης, έχουν δημιουργήσει ένα τεράστιο πρόβλημα στην εμπιστοσύνη των πολιτών απέναντι στους θεσμούς και στους δημοσιογράφους και στους πολιτικούς. Είμαστε στο ίδιο καράβι, κύριε Μαρινάκη. Διαβρώνοντας την εμπιστοσύνη των πολιτών απέναντι μας διαβρώνεται η δημοκρατία, γίνεται ο δημόσιος διάλογος πιο τοξικός. Εγώ δεν είμαι υπέρ των απαγορεύσεων. Ακόμα και αυτό που λέτε για τις πλατφόρμες είναι θέμα πλατφορμών. Όλα αυτά τα μεγάλα συμφέροντα ποιος τα επέτρεψε να αναπτυχθούν με αυτόν τον άναρχο τρόπο; Οι πλατφόρμες είναι αυτές που έδωσαν ουσιαστικά το βήμα στο να γίνονται όλα αυτά που περιγράφετε. Και ένα απλό σύνθημα στα Εξάρχεια, δεν χρειάζεται να είσαι σε πλατφόρμα, μπορεί να γράψω σε έναν τοίχο ένα σύνθημα. Αν αυτό αγγίξει τους πολίτες θα διαδοθεί με ταχύτητα πυρκαγιάς.  Άρα εκεί που θέλω να καταλήξω είναι ότι το πρόβλημα είναι ότι δεν έχετε στηρίξει τους επαγγελματίες δημοσιογράφους. Είμαστε το μόνο επάγγελμα που δεν έχουμε άδεια ασκήσεως επαγγέλματος. Όποιος θέλει δηλώνει δημοσιογράφος. Οι τηλεοπτικές εκπομπές, που σύμφωνα με το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης και το ελληνικό Σύνταγμα, πρέπει να έχουν συγκεκριμένο περιεχόμενο, βλέπουμε ψυχαγωγικές εκπομπές που μεταδίδουν πόλεμο. Βλέπουμε πανελίστες οι οποίοι είναι πρώην τραγουδιστές, χορεύτριες, ηθοποιοί και αναλύουν πολιτικά ζητήματα. Δεν υπάρχει, και εδώ βάζω στην ευθύνη όλων και την Ένωση Συντακτών, που δεν έχει πάρει πρωτοβουλία να πιστοποιήσει το επάγγελμα του δημοσιογράφου. Το fact checking το κάνει ο δημοσιογράφος. Πρέπει εμείς να αυτορυθμιστούμε. Η Πολιτεία πρέπει να πάρει ουσιαστικά μέτρα για να δώσει το περιθώριο και το πλαίσιο. Αλλά, καταλήγω, ως επαγγελματίας δημοσιογράφος έχω να αντιμετωπίσω κρατική χρηματοδότηση προς συγκεκριμένα μέσα ενημέρωσης. Ακούστηκε η «λίστα Πέτσα» στο παρελθόν. Μαύρες λίστες. Επίσης τι θα κάνετε με τις ενημερώσεις στα υπουργεία; Δεν δίνονται συνεντεύξεις Τύπου στα υπουργεία. Οι διαπιστευμένοι δημοσιογράφοι έχουν εξαφανιστεί πια. Γιατί δεν δίνουνε; Αν θέλετε να αντιμετωπίσετε τα fake news πρέπει οι αρμόδιοι υπουργοί να δίνουν τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα, όπως κάνετε εσείς, συνέντευξη Τύπου στους διαπιστευμένους. Στα μεγάλα γεγονότα, γιατί δεν υπάρχουνε συνεντεύξεις Τύπου; Στα Τέμπη, για παράδειγμα, γιατί δεν δόθηκε συνέντευξη Τύπου και οι αρμόδιοι εκείνη την ώρα να αναλύουν στους δημοσιογράφους βήμα- βήμα τι κάνουν; Ώστε μετά να αναπτυχθούν οι θεωρίες που λέτε και όλα αυτά.

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Έχετε…

ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΖΑΧΑΡΟΣ: Κατ’ αρχήν να πω κάτι. Εκ παραδρομής μάλλον ο Νίκος είπε το fact checking να καταγραφεί στα πρακτικά. Αυτό θα είναι περίεργο.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΡΟΪΤΕΡ: Πριν απαντήσετε, υπουργέ, να βάλω κι εγώ τρία πράγματα που είναι ακριβώς στην ίδια λογική, για να μπορέσουμε είτε στην ομιλία σας, είτε, δεν ξέρω εγώ, όταν προλάβουμε να τα πούμε. Εσείς οι ίδιοι, κατ’ αρχάς που κάνατε συζήτηση τώρα εδώ. Eσείς οι ίδιοι είστε εκείνοι που ακολουθείτε την μόδα. Και όταν λέω εσείς οι ίδιοι, εννοώ τα πολιτικά πρόσωπα, να δίνετε τις ειδήσεις πλέον στα κοινωνικά μέσα. Στο Twitter, στο Facebook, στο Instagram, στο Tik Tok, και όχι στους δημοσιογράφους. Ένα το κρατούμενο. Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης. Με μια λογική παρωχημένη από τη δεκαετία του ’90 θα σας πω εγώ, ασφυκτικός έλεγχος στην τηλεόραση, πλήρης ασυδοσία στο διαδίκτυο. Με το παράδοξο, τα μέσα ενημέρωσης να πρέπει να παίζουν άλλα στη τηλεόραση και την ΄δια ώρα τα ίδια μέσα της τηλεόρασης να μπορούν για παράδειγμα να δείξουν κάποιον ή να πουν κάτι ή να δώσουν ένα όνομα στα δικά τους social media, γιατί εκεί δεν υπάρχει κανένας έλεγχος και δεν υπάρχει καμία λογική. Πνίξιμο της τηλεόρασης από το ΕΣΡ, πλήρης ασυδοσία στα κοινωνικά δίκτυα και στο διαδίκτυο γενικότερα. Ένα λεπτό. Διαφάνεια. Ήσαστε η Κυβέρνηση  η οποία ακόμα προσπαθούμε να καταλάβουμε ποιους δημοσιογράφους και με ποιον τρόπο παρακολουθούσε. Για να το βάζουμε και αυτό. Έχουμε ένα Συμβούλιο της Επικρατείας που σας ζητάει από την ΕΥΠ να στείλτε φακέλους παρακολούθησης δημοσιογράφων και αυτοί οι φάκελοι δεν αποστέλλονται ποτέ. Eπειδή μιλάμε και για το κόμμα της διαφάνειας. Και μία δικαιοσύνη η οποία σε τεράστιο βαθμό, αν και μιλάτε για τα slapps, στην ουσία επιτρέπει τα slapps και επιτρέπει το κυνήγι των δημοσιογράφων και υπάρχουν δημοσιογράφοι που έχουν χάσει τα σπίτια τους, την περιουσία τους, από πράγματα τα οποία δεν έγραψαν καν εκείνοι επειδή ήταν στην ταυτότητα μιας εφημερίδας. Και για να το κλείσω εγώ, την ίδια ώρα που συμβαίνει αυτό, επιτρέπεται ακόμα και επιτρέπουν οι νόμοι μας να υπάρχουν φυλλάδες θα τις πω, οι οποίες εκθέτουν οικογένειες ανθρώπων, πολιτικών, δημοσιογράφων, επιχειρηματιών, και εκβιάζουν ανθρώπους και δεν μπορεί κανείς να κάνει απολύτως τίποτα, γιατί επιτρέπει ο νόμος να υπάρχουν εφημερίδες που εμφανίζουν εκδότες αχυρανθρώπους, αλλοδαπούς, ηλικιωμένους και χρόνια προσπαθείτε να κάνετε κάτι, οι φυλλάδες εξακολουθούν να κυκλοφορούν με ορυμαγδό fake news μέσα και δεν έχει γίνει απολύτως τίποτα.

ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΖΑΧΑΡΟΣ: Είμαι ένας από αυτούς που είμαι σε δικαστική διαμάχη. Με έχουν μηνύσει αυτές οι φυλλάδες.

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Θα μου δώσετε, επειδή βάλατε πολλά και σοβαρά θέματα θα μου δώσετε τρία λεπτά παραπάνω για να απαντήσω, γιατί νομίζω ότι ουσιαστικά είναι τα πιο κρίσιμα θέματα και του δικού μου και όχι μόνο, χαρτοφυλακίου. Ξεκινάω από τα πιο εύκολα. Social media, τηλεοράσεις και θεσμικό πλαίσιο.  Στο δικό μου χαρτοφυλάκιο δεν είναι τα social media,   δεν θεωρείται τυπικά μέσο μαζικής ενημέρωσης.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΡΟΪΤΕΡ: Αυτό και μόνο δείχνει ότι είμαστε 10 χρόνια πίσω.

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Δεν είναι ακριβώς έτσι, γιατί δεν μπορούμε να χαρακτηρίσουμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως κάτι αποκλειστικώς ενημερωτικό. Παρόλα αυτά, να πω το εξής, το οποίο απαντάει σε πολλά επί μέρους ερωτήματα και είναι λογικά πράγματα που ο κόσμος δεν τα ξέρει και ίσως να μην είναι και τόσο γνωστά και σε εσάς. Επί των δικών μας ημερών έγινε μία τομή στα μέσα μαζικής ενημέρωσης που λέγεται Μητρώο Έντυπου και Ηλεκτρονικού Τύπου. Τι είναι αυτό; Είναι ένα Μητρώο που τηρείται από υπηρεσιακούς παράγοντες της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, με on/off αυστηρά αλλά δίκαια κριτήρια, που για να μπει μια εφημερίδα ή ένα site, άρα έχουμε και το διαδίκτυο μέσα -για τα ραδιόφωνα είναι μια άλλη συζήτηση ΕΣΡ και την τηλεόραση, θα απαντήσω και γι΄ αυτό- που πρέπει να πληροί κάποιες συγκεκριμένες προδιαγραφές, όλες σε συνδιαμόρφωση με τις Ενώσεις Δημοσιογράφων. Παράδειγμα, είπε ο κύριος Παναγιωτόπουλος: «Πως σεβόμαστε τους δημοσιογράφους;». Ξέρετε ότι μέχρι τα μητρώα, άρα μέχρι πριν από δυόμισι χρόνια, κάθε πειρατικό μέσο που δεν πλήρωνε δημοσιογράφους, που έναν δημοσιογράφο που τον είχε στην τηλεόραση τον έβαζε να γράφει και στην εφημερίδα και αυτό το μέσο έπαιρνε κρατική διαφήμιση κανονικότατα και ο δημοσιογράφος αυτός πληρωνόταν με έναν μικρό μισθό. Έπαιρνε κανονικά επιχορηγήσεις-διαφημίσεις ένα μέσο το οποίο δεν είχε ασφαλιστική ενημερότητα, ένα μέσο το οποίο δεν πληρούσε τις στοιχειώδεις προδιαγραφές, όλα αυτά τα μέσα μέχρι να έρθουμε να κάνουμε αυτή τη νομοθέτηση, ήταν στο τσουβάλι, με όλα τα υπόλοιπα μέσα. Αυτό τελείωσε. Εδώ θα έρθει κάποιος να πει ναι: «Άρα τους κόψατε τα λεφτά, τους κόψατε τη διαφήμιση, σεβαστήκατε δηλαδή τα λεφτά των ανθρώπων όλων αυτών που είναι εδώ και όλων των Ελλήνων, σοβαρό, σωστό». Αλλά πως κυκλοφορούν; Είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη η δυνατότητα που έχει κάποιος να κυκλοφορήσει μια εφημερίδα, να κάνει μια ιστοσελίδα και τα λοιπά. Τι μπορεί να υπάρξει ως περιορισμός; Σε περίπτωση που διαπραχθούν ποινικά αδικήματα, εκεί να επιληφθεί η δικαιοσύνη προσωποπαγώς σε αυτούς που τα διαπράττουν. 

Δεν υπάρχει χώρα στον κόσμο, για να λέμε πράγματα που μπορούν να γίνουν και πράγματα που δεν μπορούν να γίνουν, που να απαγορεύσει και ορθώς θα πω εγώ, την κυκλοφορία μιας εφημερίδας. Τι μπορεί να κάνει; Μπορεί αυτή η εφημερίδα να σταματήσει να πληρώνεται από όλους εμάς, από τους Έλληνες φορολογούμενους κι αυτό το κάναμε εμείς. Ενυπόγραφη δημοσιογραφία. Εμείς είμαστε η κυβέρνηση και μάλιστα η παρούσα πολιτική ηγεσία του Υφυπουργείου Τύπου, δηλαδή παρά τω Πρωθυπουργώ, Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και η Γενική Γραμματεία, που στο τελευταίο νομοσχέδιο και κάτι που χαιρετίστηκε και από τις Ενώσεις Δημοσιογράφων, καθιερώσαμε την ενυπόγραφη δημοσιογραφία, υπάρχει πλέον και θα ενισχυθεί ακόμα παραπάνω. Υπήρχε η ενυπόγραφη, αλλά δεν ήταν κατοχυρωμένη. Και πάω στο θεσμικό πλαίσιο και σε όλα αυτά τα οποία έχουν ακουστεί. Ξέρετε, έχω ακούσει τα «χίλια μύρια όσα ως κυβερνητικός εκπρόσωπος, για την κυβέρνηση αυτή, το κράτος δικαίου και διάφορα τα οποία θίξατε. Υπάρχουνε διάφορες μάλιστα μη κυβερνητικές οργανώσεις, ρεπόρτερ χωρίς σύνορα, διάφοροι τέλος πάντων, οι οποίοι ο καθένας στο πλαίσιο της δημοκρατικής λογικής λέει ότι θέλει. Βάζουν την Ελλάδα ακόμα και κάτω από τριτοκοσμικές χώρες, φασιστικά καθεστώτα, απολυταρχικά καθεστώτα. Θεωρώ ότι πρέπει να παίζουμε όλοι με κανόνες και τους κανόνες τους βάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Commission κάθε χρόνο βγάζει μία έκθεση για όλες τις χώρες, για την Ελλάδα, για τη Σουηδία, για την Φιλανδία, για την Ιταλία, για τη Γαλλία. Δεν την βγάζουν τα κόμματα. Ούτε τα δικά μας, ούτε των άλλων.  Τα βγάζουν άνθρωποι με αντικειμενικά κριτήρια. Συμπεριλαμβάνουν στην αρχή της έκθεσης όλες αυτές τις εκθέσεις.  Και στο τέλος βγάζουν συμπεράσματα. Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια σημειώνει από σημαντική μέχρι εντυπωσιακή πρόοδο ειδικά στα ζητήματα ελευθερίας του τύπου. Και έχει συνολικά για το Κράτος Δικαίου λιγότερες παρατηρήσεις, 4 για την ακρίβεια, από 15 κράτη-μέλη της Ευρώπης. Και λέω εγώ εμείς εδώ τρελαθήκαμε, μπορεί να είμαστε και πληρωμένοι και ότι λένε τέλος πάντων αυτοί όλοι αυτοί που τα λένε. Έχει τρελαθεί και ένα μεγάλο μέρος του κόσμου που μας στηρίζει.  Μπορεί να τους κοροϊδέψαμε, να πουν αυτοί. Τρελάθηκε και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή;. Και επειδή δεν θέλω να αφήνω κάτι αναπάντητο, επειδή βάλατε και το ζήτημα των παρακολουθήσεων το οποίο το θεωρώ προφανώς σοβαρό και δεν υποτιμώ τις συζητήσεις, να πούμε ότι η συγκεκριμένη συζήτηση έχει γίνει πλέον έρευνα της δικαιοσύνης. Και η δικαιοσύνη όσο και αν δεν αρέσει σε κάποιους, κάποιες αποφάσεις αρέσουν κάποιες δεν αρέσουν, έχει κάνει κάποια βήματα.  Το πρώτο «επεισόδιο» ήταν μια διάταξη.  Η οποία συμπεριέλαβε όλη την έρευνα. Και τα έγγραφα της ΑΔΑΕ προς τους δημοσιογράφους και τους πολιτικούς που κοινοποιήθηκαν στη δικαιοσύνη και τις μαρτυρικές καταθέσεις. Και είπε η δικαιοσύνη πριν από ενάμισι χρόνο, ως προς το σκέλος της ευθύνης κρατικών λειτουργών «αρχείο» και ως προς το σκέλος των ιδιωτών «δικαστήριο».

Ήρθε το δεύτερο επεισόδιο να βγάλει μια πρωτόδικη απόφαση.  Ε, δεν γίνεται κύριε Σρόϊτερ στο πρώτο επεισόδιο του ίδιου έργου να λέμε «συγκάλυψη», δεν λέω σε εσάς λέω στην αντιπολίτευση, και στο δεύτερο επεισόδιο να λέμε δικαίωση. Αν θέλουμε να συμφωνήσουμε, μακάρι να τα καταφέρουμε, στο αυτονόητο που είναι σεβασμός στη δικαιοσύνη θα το κάνουμε σε όλη την διαδρομή. Πάντως με τα πολλά που πρέπει να γίνουν ακόμα αξίζει τον κόπο ο κόσμος να ενημερωθεί, θα το κάνω και στην ομιλία μου για να μην φάμε άλλο χρόνο. Όσα έχουν γίνει σε επίπεδο ελευθερίας του τύπου, δικαιωμάτων των δημοσιογράφων και ικανοποίησής τους και λειτουργίας των μέσων αυτά τα χρόνια δεν έγιναν ολόκληρες δεκαετίες. Στόχος μας, για αυτό και είμαστε εδώ να ελεγχόμαστε από εσάς και να μας ασκείτε σκληρή κριτική, να κάνουμε τα περισσότερα που μπορούμε.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΡΟΙΤΕΡ: Ευχαριστούμε πολύ.  Έχουμε άλλο χρόνο;  Η κυρία Κοραή να κλείσει βεβαίως.

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΟΡΑΗ: Εγώ θα ήθελα, γενικά είμαι κατά των μηνύσεων.  Βλέπω ότι τελευταία και πολιτικοί και υπουργοί ανταλλάσσουν μηνύσεις με δημοσιογράφους, με πλατφόρμες, με, με… Γιατί αυτό κύριε Υπουργέ;  Δηλαδή από τη μια έχουμε μια αταξία η οποία δεν μπορεί παρά τα μέτρα που μας ανακοινώσατε υπάρχουν πάρα πολλά κενά, υπάρχουν σημαντικά κενά. Και την ίδια στιγμή «σκοτώνονται» κάποιοι στα δικαστήρια. Αυτό δεν το θεωρώ και υπέρ, δεν είναι ελευθεροτυπία. Εν πάση περιπτώσει ο κάθε δημοσιογράφος ή γραφιάς ή δημοσιολόγος ή ό,τι δηλώνει μπορεί να λέει την άποψή του. Ο διευθυντής μου στην Ελευθεροτυπία έλεγε: καλύτερα ένας κίτρινος τύπος από ένα λογοκριμένο τύπο.

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Θεωρώ ότι η ελευθεροτυπία είναι μία ιερή έννοια, προϋπόθεση της δημοκρατίας και οφείλουμε να τη θωρακίσουμε. Μέσα σε αυτά που έχουμε να κάνουμε, για να μην πάρουμε άλλο χρόνο, είναι να σεβόμαστε και να φρουρούμε ως άγρυπνοι φρουροί τα όριά της. Ό,τι δεν έχει όρια πεθαίνει. Και η δημοκρατία και η ελευθεροτυπία, που είναι συστατικό στοιχείο της δημοκρατίας έχουν όρια. Τα όρια τα θέτει ο νόμος. Άρα, ελευθεροτυπία είναι να πεις ό,τι θέλεις, ελευθεροτυπία είναι να πεις ότι ο Μαρινάκης λέει ασυναρτησίες, είναι άσχετος, λέει ψέματα, λέει, λέει, λέει. Αλλά το να πεις ότι είναι κλέφτης, απατεώνας, ή να βάλεις στο στόμα του κάτι που δεν είπε, π.χ: πήγε να σκοτώσει το λιμενικό μετανάστες και μάλιστα να ρωτάς, που είναι ο πιο χυδαίος τρόπος να λες ψέματα, «μήπως είστε κλέφτης; Μήπως είστε απατεώνας; Έμαθα πριν από λίγο ότι πάτε και κλέβετε παιδιά και τα βάζετε σε ένα βανάκι, αλήθεια;» Αυτό δεν είναι ελευθεροτυπία, αυτό δεν είναι δημοσιογραφία. Η σάτιρα που μετατρέπεται σε δολοφονία χαρακτήρων, σε κηρύγματα χωρίς απάντηση, και έχουμε δυστυχώς δύο θλιβερές περιπτώσεις αυτή τη στιγμή στη χώρα, που μόνο σάτιρα δεν κάνουν, δεν είναι σάτιρα. Και τι κάνουν όλοι αυτοί; Θυμάμαι, και κλείνω με αυτό, όταν ερχόταν στα δικηγορικά γραφεία που δουλεύαμε ένας απατεώνας για να τον υπερασπιστούμε, το βασικό που έκανε ήταν να λέει ότι αυτό το κράτος ποινικοποιεί την επιχειρηματικότητα και δυστυχώς η δικαιοσύνη ποινικοποιεί τις αστικές διαφορές. Δεν υπάρχει απατεώνας που να μην λέει ότι είναι επιχειρηματίας και δυστυχώς η κακιά μοίρα, δικαιοσύνη ποινικοποιεί μία αστική διαφορά. Στο όνομα της σάτιρας κάποιοι κάνουν δολοφονία χαρακτήρων και στο όνομα της ελευθεροτυπίας κάποιοι διακινούν fake news. Αυτά είναι ποινικά αδικήματα, γιατί, κυρία Κοραή, πίσω από ένα πολιτικό, πίσω από ένα Υπουργό, πίσω από ένα δημοσιογράφο κρύβεται μία σύζυγος ή ένας σύζυγος, κρύβονται παιδιά, κρύβονται υπολήψεις και έχουμε χρέος κάθε φορά που παίρνουμε μία πολύ σημαντική απόφαση θωράκισης της ελευθερίας του τύπου να κοιτάμε την ίδια στιγμή και τα όρια και να τα προφυλάσσουμε.

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΟΡΑΗ: Ναι, αλλά πάντως μόνο εδώ στην Ελλάδα…..

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Άρα η απάντηση είναι όταν διαπράττεται ποινικό αδίκημα, κατά τη γνώμη μου, σοβαρό, για εμένα….

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΟΡΑΗ: Πρέπει να γίνεται μήνυση…

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ:…εγώ έχω μετανιώσει κάποιες φορές γιατί σκέφτομαι ότι αυτή τη στιγμή ο γιος μου είναι 2 ετών και 3 μηνών ότι σε κάποια χρόνια θα είναι 5 και 10. Μπορεί κάποιος να πει για εμένα ό,τι θέλει πολιτικά, ότι λέω ψέματα, στο τέλος της ημέρας ο κόσμος θα με κρίνει, θα γίνουν εκλογές σε περίπου ένα χρόνο. Ο κόσμος θα αποφασίσει για όλους μας και για τον Πρωθυπουργό και για όλους μας. Αλλά δεν πρέπει να δεχόμαστε να μας «κρεμάνε στα μανταλάκια» με συκοφαντική δυσφήμιση, που είναι εν γνώση διάδοση ψεμάτων, κατά τη γνώμη μου, δεν έχω κάνει μέχρι τώρα.

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΟΡΑΗ: Και η σάτιρα δεν μου φαίνεται πολύ υπερβολικό. Αλήθεια σας το λέω.

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Άλλο σάτιρα κυρία Κοραή…

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΟΡΑΗ: Μόνο στην Ελλάδα ισχύει αυτό.

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Επειδή, για να λέμε ονόματα. Αυτό που έγινε πριν από δύο εβδομάδες, που είπε ένας κατά τα λοιπά και όλα τα προηγούμενα χρόνια κορυφαίος σατιρικός, σε έναν Υπουργό που έχει παιδιά, ότι κάποια στιγμή δεν θα είσαι Υπουργός και 9,5 εκατ. πολίτες θα είναι απέναντί σου, δεν είναι σάτιρα. Μην συνηθίζουμε το τέρας, γιατί σήμερα απειλεί τον Άδωνι Γεωργιάδη, εμένα, τον οποιοδήποτε, αύριο μπορεί να απειλήσει τον οποιονδήποτε άλλον.

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΟΡΑΗ: Πάλι θα διαφωνήσω, αλλά για αυτό…

ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ: Για αυτό είμαστε εδώ.

Το συνέδριο μεταδίδεται ζωντανά μέσω YouTube από το κανάλι της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης στον ακόλουθο σύνδεσμο: https://youtube.com/live/UnTGoXgetBQ

Το πρόγραμμα του Συνεδρίου μπορείτε να το βρείτε εδώ: https://media.gov.gr/athens-alitheia-forum/

Ακολουθούν φωτογραφίες (ο φάκελος ανανεώνεται συνεχώς):  https://www.dropbox.com/scl/fo/9mg0aen6s9uxbusobgniq/AOtHfCUgN0Cb4aodYcXFnkc?rlkey=timugczkrb6g1ud6if0k79ue0&e=1&st=cy30mu7n&dl=0

Time Stamps συζήτησης «Θεσμοί, διαφάνεια και αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης»: 1:06:54- 1:43:16